ΕΦΤΑΣΕ Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE;

February 27, 2017

Συγκρατιόμουν για πολύ καιρό για να μην γράψω άρθρο για αυτό το θέμα, γιατί θεωρούσα πως δεν είναι τόσο ενδιαφέρον για το κοινό της Ελλάδας. Κυρίως έφταιγε το ότι δεν μας είχε επηρεάσει σε τόσο μεγάλο βαθμό. Τώρα, όμως, βλέπω πως σιγά-σιγά αρχίζει να έχει επίπτωση και σε εμάς. Πλέον η λογοκρισία, που υπάρχει σε μέσα, όπως η τηλεόραση και οι εφημερίδες, αρχίζει να μεταφέρεται και στο YouTube. Θα μου πει κάποιος είναι δυνατόν να υπάρχει τόσο πολλή ελευθερία σε ένα μέσο που μπορεί να επηρεάσει; Και η απάντηση μου είναι η εξής: αν πρόκειται για ένα μέσο στα πρότυπα του YouTube, ναι, ας υπάρχει!

Θα εξηγηθώ πριν παρεξηγηθώ. Το YouTube είναι μια ιστοσελίδα που επιτρέπει το ανέβασμα βίντεο από έναν χρήστη. Αυτό το βίντεο μπορεί να είναι οποιουδήποτε περιεχομένου εντός των λογικών πλαισίων που είχαν αρχικά τεθεί από το ίδιο το σάιτ (π.χ. να μην υπάρχει πορνογραφικό υλικό). Οτιδήποτε μέσα στα πλαίσια περνούσε τον αρχικό χαλαρό έλεγχο. Στη συνέχεια, ερχόταν ο πιο σκληρός έλεγχος που δεν ήταν άλλος από τον έλεγχο του ίδιου του κοινού. Αυτό θα μπορούσε οποιαδήποτε στιγμή να ανεβάσει ή να θάψει ένα βίντεο ανάλογα με το περιεχόμενό του. Οτιδήποτε άρεσε στους πολλούς, έπαιρνε και περισσότερη θετική δημοσιότητα. Οτιδήποτε δεν άρεσε ή ήταν κατακριτέο, δεχόταν όλη την αρνητική δημοσιότητα ή την απαξίωση και τη λογοκρισία. Φυσικά, φαινόμενα ιντερνετικά όπως το cyber bullying δεν γινόταν να μην υπάρχουν κυρίως λόγω της φύσης του ίδιου του ίντερνετ.

Κι έτσι, λοιπόν, αξιοκρατικά γινόταν η όλη διαδικασία. Αυτό σήμαινε ότι ακόμα και αν είχες να δείξεις κάτι π.χ. ρατσιστικό, οι ίδιοι οι χρήστες του YouTube θα σε έθαβαν. Δεν χρειαζόταν παραπάνω έλεγχος. Παρομοίως αν έκανες ένα πολύ αστείο βίντεο (τύπου Smosh) και το λάτρευε πραγματικά το κοινό, ανέβαινες κι εσύ αναλόγως.

Με την παρούσα αλλαγή πολιτικής του YouTube, όμως, ο έλεγχος πέρασε με διάφορους έμμεσους τρόπους στα χέρια του. Διαβάζουμε ας πούμε για τον περιορισμό ηλικίας ότι τίθεται: “Αν το εμφανιζόμενο άτομο απεικονίζεται σε πόζα που έχει σκοπό να προκαλέσει το θεατή.” ή “Αν η γλώσσα που χρησιμοποιείται στο βίντεο είναι άσεμνη ή/και πρόστυχη.”. Στο ίδιο μοτίβο έχουμε για το περιεχόμενο με επιβλαβείς ή επικίνδυνες πράξεις: “Αν είναι εύκολο να μιμηθούν την ενέργεια οι ανήλικοι.” Τα προβλήματα εδώ είναι δύο. Πρώτον, μιλάμε για έννοιες γενικές. Δεύτερον, εξισώνουμε διάφορα χαρακτηριστικά με διαφορετική βαρύτητα όπως π.χ. την άσεμνη γλώσσα με το βίαιο περιεχόμενο ή αποδεδειγμένα σεξουαλικό περιεχόμενο.

Μέσα από αυτά τα δύο προβλήματα καταλαβαίνουμε ότι ο καθένας μπορεί να θεωρήσει το οτιδήποτε σαν “ακατάλληλο για ανήλικους”. Μετά το στέλνει μέσω “report”/αναφοράς στο YouTube και εκείνο κρίνει την κατάσταση. Ναι, αυτό γινόταν και πιο παλιά, αλλά όπως προείπα, δεν υπήρχαν τόσο στενά πλαίσια. Αν διαβάσει κανείς το ίδιο section, που αφορά την προστασία των ανήλικων, έχει σκληρύνει πολύ τα τελευταία χρόνια. Φτάνει σιγά-σιγά (δυστυχώς) στα πρότυπα των ταινιών και της τηλεόρασης.

Και γιατί δυστυχώς; Γιατί πλέον οι καλλιτέχνες αρχίζουν να αυτολογοκρίνονται διότι ένα βίντεο για “άνω των 18” παίρνει λιγότερα χρήματα από διαφημίσεις. Αυτό σαν γεγονός από μόνο του περιορίζει τη δημιουργικότητα και δεν αφήνει τον απλό θεατή να κρίνει το αληθινό περιεχόμενο που θα υπήρχε.

Μετά από τις παραπάνω εξηγήσεις φτάνω στην πρώτη αφορμή του άρθρου. Αφορά τον πιο διάσημο Youtuber, Pewdiepie. Οι περισσότεροι λίγο πολύ θα μάθατε για τα “αντισημιτικά” σχόλια και τις “ναζιστικές” εικόνες κυρίως επειδή στις 14 Φεβρουαρίου γράφτηκαν άρθρα από τη LIFO και το THE HUFFINGTON POST. Αρχικά, λοιπόν, όλο αυτό εμφανίστηκε σαν θέμα σε clickbait και κίτρινα site της κακιάς ώρας. Ως εκεί δεν υπήρχε πρόβλημα. Όμως, ξαφνικά εμφανίστηκε ένα άρθρο από την εγκεκριμένη “The Wall Street Journal” το οποίο αναφέρει στον τίτλο για την λήξη της συνεργασίας του YouTube και της Disney με τον Pewdiepie. Στο περιεχόμενο, όμως, εμφανίζονται βίντεο και εικόνες όπου και καλά εμπεριέχεται ναζιστικό ή αντισημιτικό περιεχόμενο. Ένας χαρακτηρισμός άκρως ψεύτικος και παραπλανητικός. Πέρα από το ότι σε κάποια βίντεο δεν υπήρχε το οτιδήποτε ναζιστικό σε κάποια άλλα (συμπεριλαμβανομένου και του βίντεο της εικόνας) ο Pewdiepie έκανε πλάκα.

Έχοντας περάσει ώρες ατελείωτες βλέποντας βίντεο από την εποχή που οι Smosh, ο Nigahiga, ο Fred (who?) και ο Shane Dawson κυριαρχούσαν στην ιστοσελίδα μπορώ να πω ότι έχουν γίνει πολλά ανάλογα αστεία στο παρελθόν. Το πρόβλημα, όμως, είναι πλέον ότι το YouTube έγινε πολύ διάσημο. Και οι μεγάλοι youtubers άρχισαν να παίρνουν τον χαρακτήρα των star. Κι αυτό πέρα από τα θετικά κουβαλάει και πολλά αρνητικά. Στην περίπτωση του Pewdiepie, για παράδειγμα, στο εν λόγω βίντεο που ήταν και η αφορμή για τη χιονοστιβάδα που ακολούθησε, θέλει να δει αν όντως οι τύποι του “Fiverr” κάνουν αυτό που υπόσχονται όσο ακραίο και αν είναι αυτό που ζητείται. Στην πραγματικότητα κι ο ίδιος σοκαρίστηκε όταν είδε τους δυο τύπους να σηκώνουν την ταμπέλα “Death To All Jews”. Μάλιστα, όταν κατάλαβε πως πολλοί θίχτηκαν ζήτησε πολλές φορές συγγνώμη.

ΠΗΓΗ: fraghero.com

Το πρόβλημα εδώ είναι πως τα μίντια (που τα περισσότερα δεν έκαναν τη δική τους έρευνα, αλλά αναπαρήγαγαν τις μπούρδες της WSJ) είχαν ήδη προϊδεάσει τον χρήστη για το τι θα δει. Δεν έβλεπε το βίντεο ολόκληρο αντικειμενικά, αλλά έχοντας ήδη διαμορφώσει μια άποψη.  Το αποτέλεσμα ήταν ότι ο Pewdiepie ουσιαστικά απολύθηκε από τους δυο μεγάλους εργοδότες του.

Όλα τα παραπάνω τον οδήγησαν σε αυτήν την απάντηση:

https://www.youtube.com/watch?v=lwk1DogcPmU

 

Και σε αυτή λίγες μέρες μετά:

Και η απάντησή του ήταν priceless. Ναι, θα πρέπει να δείτε και τα δυο βίντεο ολόκληρα για να καταλάβετε, αλλά πραγματικά αξίζει. Για μένα βγάζει το προσωπικό του δράμα και ταυτόχρονα εξαπολύει μια από τις μεγαλύτερες μετωπικές επιθέσεις εναντίον των μίντια. Και πάνω από όλα λέει αλήθειες. Μπορώ να το πω με μεγάλη ακρίβεια αυτό διότι παρακολουθώ Pewdiepie κάθε μέρα τα τελευταία 3 χρόνια. Επομένως, έχω δει και τα εν λόγω βίντεο.

Θα πει κανείς πως εγώ που γράφω το άρθρο τώρα δεν είμαι αντικειμενικός κριτής. Παρόλα αυτά θεωρώ τον εαυτό μου αντικειμενικό από τη στιγμή που είμαι heavy user του προϊόντος που ονομάζεται YouTube. Ένα καλό παράδειγμα για αυτό είναι η αλλαγή στάσης μου απέναντι στον Κοντοπίδη που άρχισα να συμπαθώ τα βίντεο του από φέτος, ενώ πιο πριν τον απεχθανόμουν για διάφορους λόγους.

Και μιας που ανέφερα τον Κοντοπίδη ας έρθουμε λίγο στο ελληνικό YouTube και στη δεύτερη αφορμή. Τα κορυφαία ονόματα του YouTube είναι λίγο πολύ γνωστά. Κάποιοι από τους κορυφαίους Youtuber στον τομέα της κωμωδίας στην Ελλάδα είναι οι συνεργάτες του ComedyLab στους οποίους ανήκουν μεταξύ άλλων και ο Mikeius με τον Μαλιάτση. Στο 28ο βίντεο, λοιπόν, του “Θάψε Το Σενάριο” ο Μαλιάτσης γύρω στο 6:50 λέει μια επίμαχη φράση που για να μην φάω μήνυση δεν την γράφω ούτε εγώ. Κι εκεί έγινε ο χαμός όπως μας εξηγεί ο Mikeius πριν αρχίσουν την κανονική ροή τους.

Το λάθος των δυο Youtuber είναι ότι ξέχασαν ότι στην Ελλάδα μπορούμε να βρίζουμε και να χλευάζουμε άλλες θρησκείες δημόσια, αλλά αν οποιοσδήποτε εκτός από εμάς βρίσει ένα ιερό πρόσωπο του χριστιανισμού τότε τον περιμένει βαριά τιμωρία ακόμα και αν το κάνει στα πλαίσια ενός αστείου. Πώς το ξέρω αυτό; Κανείς δεν ενοχλήθηκε από τις απεικονίσεις του Charlie Hebdo, αλλά αντίθετα τις επικροτούσαμε. Δεν λέω ότι αυτό που έγινε τότε εναντίον της εφημερίδας ήταν σωστό, αλλά δεν μπορώ να μην θίξω την υποκρισία μας. Αν μας πειράζει που κάποιοι στα πλαίσια της πλάκας έβριζαν τον Χριστό και την Παναγία θα έπρεπε να καταλάβουμε γιατί πειράχτηκαν μουσουλμάνοι (και δεν εννοώ αυτούς που προέβησαν σε ακραίες συμπεριφορές) από την εν λόγω εφημερίδα.

Εδώ τίθεται το ζήτημα που αφορά τα όρια της πλάκας ή της σάτιρας. Έχοντας ήδη αναλυθεί, όμως, το θέμα και για τις δυο πτυχές του από τον Μάριο Μαύρο και τον Γαβριήλ Γαβριηλίδη δεν θέλω να μπω σε παραπάνω λεπτομέρειες.

Μετά από όλα τα παραπάνω θέλω να εκφράσω ένα παράπονο: Μου λείπει το παλιό Youtube! Τότε που ο καθένας μπορούσε να εξωτερικεύει το χιούμορ του και τη βλακεία του περιμένοντας την ανάδραση του κοινού. Δεν ξέρω αν υπάρχει γυρισμός. Το μόνο σίγουρο είναι πως πλέον η υπερβολική λογοκρισία είναι υπαρκτή. Και μαζί της κουβαλάει και το υπερβολικό political correctness. Κι αν δεν πιστεύετε ότι είναι υπερβολικό δείτε το παρακάτω ΣΑΤΥΡΙΚΟ βίντεο του Nigahiga ο οποίος αναλύει πολύ ωραία μια απαράδεκτη κατάσταση.

Υ.Γ.1 Για όσους δεν το είδαν στο δεύτερο βίντεο του Pewdiepie, ένας εκ των συντακτών του άρθρου της WSJ, ο Ben Fritz, έχει κάνει ανάλογα αστεία. Άραγε τι θα κάνει η ιστοσελίδα με την περίπτωσή του;

Υ.Γ.2 Το άρθρο της WSJ δεν μπορεί να επισυναφθεί καθώς απαιτείται συνδρομή για να διαβαστεί ολόκληρο.

Υ.Γ.3 Το επίμαχο βίντεο του Pewdiepie έχει πλέον αφαιρεθεί εξαιτίας του “περιεχομένου” του οπότε και δεν μπορεί να επισυναφθεί, δυστυχώς.

Y.Γ.4 Οι εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν για την φωτογραφία του άρθρου προέρχονται από τα κανάλια των καλλιτεχνών.

More about ΜΑΡΙΟΣ ΚΟΛΟΒΟΣ

Xάνει την ώρα του βλέποντας ταινίες, σειρές, anime ή όλα τα Star Wars για τριακοστή περίπου φορά. Εκτός από το Phantom Menace που για πολλούς ευνόητους λόγους το αποφεύγει. Τα τελευταία χρόνια ψάχνει κάποια σειρά που να τον εντυπωσιάσει περισσότερο από το Breaking Bad ή το Sons Of Anarchy χωρίς να καταλήγει κάπου βέβαια. Αν τον συναντήσετε ποτέ καλό θα ήταν να μην αναφέρετε το όνομα Jar Jar Binks ή ότι οι Oasis είναι καλύτεροι από τους Blur. Απλά δεν είναι.