ΚΕΦΑΛΑΙΟ XAVIER DOLAN: MOMMY

March 31, 2017

Xavier Dolan εστί Καναδός σκηνοθέτης,σεναριογράφος, ηθοποιός, παραγωγός και μοντέρ, όλα στην ηλικία των 27 ετών. Στις ταινίες του πραγματεύεται τον φόβο για τους άλλους, τον ανεκπλήρωτο έρωτα και τη σχέση μητέρας και γιου.Η ταινία που τον έκανε γνωστό ήταν το “Σκότωσα τη μητέρα μου” του 2009, για την οποία δήλωσε πως είναι ημι-αυτοβιογραφική. To 2012 σκηνοθέτησε το “Λόρενς για πάντα” , που κέρδισε τον Queer Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ των Καννών και τo 2014 γύρισε την ταινία “Mommy” και έλαβε το Βραβείο Σεζάρ καλύτερης ταινίας και το Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών από κοινού με τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ.

Η ταινία “Mommy” αφορά τον αγώνα μιας μάνας που έχει έναν εξαιρετικά βίαιο γιο. Ενώ προσπαθεί να τον σώσει από τον εαυτό του καθώς και να συντηρήσει τους δυό τους, εμφανίζεται μπροστά της η “χρυσή ευκαιρία” ή αλλιώς η γειτόνισσα με το όνομα Kyla. Στο σύνολό της, η ταινία,αποτελεί ξεκάθαρα ύμνο στην ελευθερία, την αγάπη και την εμπιστοσύνη. Οι τρείς έννοιες υπάρχουν παντού από την αρχή μέχρι και το τέλος της. Η ελευθερία, εμφανίζεται κυρίως σε προσωπικό επίπεδο, δηλαδή, κατά πόσο οι ήρωες σέβονται ή όχι τους ευρύτερα γνωστούς κοινωνικούς κανόνες και την ελευθερία των υπολοίπων. Η αγάπη και η εμπιστοσύνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, αδέλφια σιαμαία. Από την πρώτη κιόλας στιγμή η Diane, η μητέρα, είναι πεπεισμένη ότι με την αγάπη της μπορεί να αλλάξει τον Steve, το γιό της. Ο Steve, από την άλλη, τρέφει αμοιβαία αισθήματα για τη μητέρα του, που όμως, λαμβάνουν μεγαλύτερη έκταση και οδηγούν σ’ ένα Οιδιπόδιο σύνδρομο. Ο Xavier Dolan παρόλο που υπαινίσσεται αυτό, επιλέγει να μην του δώσει καμία βαρύτητα. Ύστερα, είναι η Kyla. Παρουσιάζεται λίγο παράξενη στην άρχη και έχει πρόβλημα με την άρθρωσή της.Είναι εντυπωσιακά αποξενωμένη από τον σύζυγο και την κόρη της και αρκετά σφιγμένη κατα τις πρώτες στιγμές γνωριμίας της με τους γείτονες. Δίνεται η εντύπωση ότι η Kyla είχε έναν γιό,τον οποίο έχασε κοντά στην ηλικία του Steve. Παραμένει μυστηριώδης και η ιστορία της δεν αναπτύσσεται σε όλη την ταινία, ωστόσο, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σε ό,τι αφορά την αγάπη και την εμπιστοσύνη αφού δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς τόσο με την Diane όσο και με τον Steve.

Σκηνοθετικά, αξίζει να σημειωθεί η επιλογή του Xavier Dolan να επιλέξει πλάνο 1:1. Ο 27χρονος σκηνοθέτης δικαιολόγησε την επιλογή του λέγοντας πως μέλημά του ήταν να επικεντρωθεί στο πορτραίτο και τα συναισθήματα του εκάστοτε χαρακτήρα και ο θεατής να μην αποσπάται από τίποτα άλλο που μπορεί να βρίσκεται στο φόντο. Εκτός του ότι αυτό επιτυγχάνεται, οι διαστάσεις του πλάνου εμφανίζονται εξαιρετικά χρήσιμες στις δύο από τις τρεις σημαντικότερες σκηνές της ταινίας. Η πρώτη είναι η στιγμή που ο Steve με τα χέρια του “ανοίγει” το πλάνο. Τότε είναι η απόλυτη αίσθηση της ελευθερίας, που πηγάζει μέσα από τη σχέση που δημιούργησε με τη μητέρα του και την Kyla. Πάλι λοιπόν,έχουμε τις τρεις προαναφερθείσες έννοιες, για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρες μέσα στην ταινία. Η σκηνή αυτή ουσιαστικά ενσαρκώνει την ευφορία, την ηρεμία, την γαλήνη που ακολουθεί μετά από μια δύσκολη περίοδο. Το πλάνο, επανέρχεται στις διαστάσεις 1:1 όταν η Diane ανοίγει την πόρτα για να της δώσουν έναν φάκελο ο οποίος εμπεριέχει μήνυση κατά του γιου της. Τότε, είναι εμφανές πως ο Dolan δίνει τέλος στην ευημερία και δημιουργεί νέα προβήματα στους ήρωες του.

Η δεύτερη σκηνή που οι διαστάσεις του πλάνου μεγαλώνουν ξανά είναι όταν η Diane, φαντάζεται τον Steve απαλλαγμένο από τα δεσμά του, να δημιουργεί μια ζωή σαν αυτές που κάθε μάνα ονειρεύεται για το παιδί της: πανεπιστήμιο, εργασία, οικογένεια κι έτσι και η ίδια να δρέψει τους καρπούς των κόπων της. Πάνω που έχεις πεισθεί ότι αυτό δεν είναι μια φαντασίωση στο μυαλό της Die, έρχεται η επόμενη σκηνή -ξανά σε 1:1 διαστάσεις -να σε διαψεύσει, να σε επαναφέρει στη σκληρή πραγματικότητα, να σου παρουσιάσει την αποκαρδιωτική απόφαση που ενδεχομένως δικαιολογημένα πήρε η μητέρα του.Η Diane, λοιπόν, βρίσκει την λύση σε κάποιο ίδρυμα. Δίνει την άδεια να κρατηθεί το παιδί της σε ίδρυμα όπου τα χέρια του ήταν δεμένα στην πλάτη με άσπρη μπλούζα. Σκληρό.

Στην τρίτη σημαντικότερη σκηνή, το πλάνο δεν ανοίγει, ωστόσο, θα ήταν ύβρις να μην τη σχολιάσω. Ο Steve βρίσκεται στο ίδρυμα και οι υπεύθυνοι τον ετοιμάζουν ώστε να πάρει κάποιο φάρμακο. Όσο περιμένει να του λύσουν τη μπλούζα, κοιτάζει το παράθυρο που απλώνεται μπροστά του. Μόλις του λύνουν τα χέρια, σε κλάσματα δευτερολέπτου ξεκινά να τρέχει προς τα εκεί.Η σκηνή αυτή μας πείθει ότι ο Steve είχε ανάγκη μόνο την αγάπη της μητέρας του και την σχέση που είχαν δημιουργήσει, καθώς, προτού γίνει αυτό είχε προηγηθεί ένα τηλεφώνημα στη ίδια, στο οποίο, απολογούταν για τη συμπεριφορά του και εξέφραζε την αγάπη του. Πρόκειται για αυτοκτονία; Μάλλον. Αυτό επιβεβαιώνει και η μουσική επιλογή του Dolan η οποία είναι το Born to Die της Lana Del Rey. Μήπως τελικά μας δείχνει ακριβώς αυτό που ήταν ο Steve; Ένας άνθρωπος που προσπάθησε να ζήσει, προσπάθησαν να τον κάνουν να ζήσει αλλά τελικά μάλλον γεννήθηκε για να πεθάνει. Στο σημείο αυτό,στην τελευταία σκηνή, ο Steve, απελευθερώνεται εντελώς από τις αλυσίδες τόσο των χεριών όσο του μυαλού και της καρδιάς.

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια να περιγράψεις αυτήν την ταινία, δημιουργεί διαρκώς συναισθήματα και με ιδιαίτερο τρόπο, ο Dolan επιτυγχάνει να φέρει τον θεατή στη θέση του ηθοποιού. Το κεφάλαιο Xavier Dolan άνοιξε για εμένα με το “Mommy”, ευελπιστώ όμως πως θα ανοίξει και για πολλούς ακόμη. Καλή προβολή!

ΥΓ: Ευχαριστώ γι’ αυτό, “Κλιμτ”.

More about ΙΣΜΗΝΗ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ

Είναι απόφοιτος του Λεοντείου Λυκείου και φοιτά στο τμήμα Σλαβικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ασχολείται ερασιτεχνικά με τη φωτογραφία, απολαμβάνει τις εποικοδομητικές συζητήσεις και αποτελεί το σπαστικό παιδί της παρέας που διορθώνει τα συντακτικά και γραμματικά λάθη των υπολοίπων. Από μικρή ηλικία είχε ως στόχο την αρθρογραφία καθώς πάντα τη γοήτευε η δύναμη της πένας.