ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΠΟΥ (ΘΑ) ΛΕΓΕΤΑΙ ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ

October 10, 2017

Πριν από κάποιους μήνες είχα γνωρίσει έναν συνταξιούχο Γερμανό δικαστή. Για να μην περνά όλη την «αποστράτευση» του στο Μόναχο τρώγοντας εξαιρετικές βαυαρικες σπεσιαλιτέ, αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του σε μία βρετανική ΜΚΟ, η οποία απασχολεί άτομα με νομικό background συνεισφέροντας στην ανασυγκρότηση κυβερνητικών δομών σε διάφορες προβληματικές περιοχές του πλανήτη. Ο Βαυαρός δικαστής λοιπόν είχε όρεξη για κουβέντα. Αφού μου διηγήθηκε τις περιπέτειες του στο Περού και την αλληλεπίδραση του με το δημόσιο της Ρουάντας και της Αιθιοπίας (τρέμε ελληνικό δημόσιο), συνέχισε με την περιγραφή ενός ταξιδιού που έλαβε χώρα την άνοιξη του 2016.

“I visited Kurdistan to assist the Ministry of Justice in a new code of civil procedure (κώδικας πολιτικής δικονομίας). It’s not an official country, but I was really impressed”. Και με αυτή την σύντομη, τύπου throwback, βιωματική εισαγωγή, περνάμε, αγαπητέ αναγνώστη, στα άδυτα του διεθνούς δικαίου (πλάκα κάνω). Επειδή όμως αγαπώ τις πόλεις, θα σου μιλήσω για το Ερμπίλ. Το Ερμπίλ βρίσκεται στο Βόρειο Ιράκ. Είναι έδρα κυβέρνησης, κοινοβουλίου, προεδρείας, υπουργείων, βάσεων στρατού και αστυνομίας, τραπεζών και ενός διεθνούς αεροδρομίου. Sounds like a capital city, right? Ναι, αλλά το Ιράκ έχει ήδη πρωτεύουσα, τη Βαγδάτη. Μην ανησυχείτε, δεν θα ταράξω τις γεωγραφικές μας γνώσεις ούτε θα ξαναχαράξω τον χάρτη της Μέσης Ανατολής ( ας αφήσουμε και κάτι σε ένα μελλοντικό Churchill).

Το Ερμπίλ είναι όντως πρωτεύουσα του αυτόνομου ιρακινού Κουρδιστάν. Long story short, από τη δεκαετία του 1950 (αλλά και πιο πριν), οι Κούρδοι του Ιράκ ( κατοικούν επίσης στη Συρία, το Ιράν και την Τουρκία -στην τελευταία δρα και η γνωστή σε εμάς κουρδική οργάνωση PKK) ζητούν επίμονα την ανεξαρτησία τους. Ουκ ολίγες φορές πήραν και τα όπλα, αλλά από της αρχές της δεκαετίας του 90 τα πράγματα έγιναν πιο ειρηνικά. Με βάση το Σύνταγμα του Ιράκ, το Κουρδιστάν χαίρει αυτονομίας στο πλαίσιο ενός ομοσπονδιακού κράτους, με την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία να διαθέτουν διακριτική ευχέρεια, αλλά και αποκλειστική αρμοδιότητα επί ορισμένων πράξεων, όπως τη σύνταξη του προϋπολογισμού της περιοχής.

Το σημαντικότερο στοιχείο της κουρδικής εξίσωσης είναι ωστόσο η διατήρηση στρατού, εθνοφρουράς επισήμως. Οι Κούρδοι Peshmegra μαχητές, περίπου 275.000 στον αριθμό, μάχονται από το 2014 εναντίον του ισλαμικού κράτους με αρκετά μεγάλη επιτυχία, εν αντιθέσει με τους Ιρακινούς συναδέλφους τους που υποχωρούσαν μπροστά στην προέλαση του οδοστρωτήρα του ISIS. Αυτό το Κουρδιστάν λοιπόν, προ 2 εβδομάδων, επιδίωξε την de iure ανεξαρτησία του με τον viral τρόπο των ημερών, δημοψηφισμα. Και όπως βέβαια είναι σύνηθες αυτές τις ημέρες, η κυβέρνηση του Ιράκ αλλά και αρκετές άλλες χώρες δεν ήταν πολύ ευχαριστημένες με αυτό. Η Βαγδάτη το αποκύρηξε ως παράνομο, παρ’όλα αυτά το αποτέλεσμα ήταν συντριπτικά υπέρ της ανεξαρτησίας. Η κουρδική κυβέρνηση δήλωσε πως έχει στα χέρια της μία ισχυρή λαϊκή εντολή (σας θυμίζει τίποτα αυτή η φράση;), αλλά μέχρι και τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχει υπάρξει κάποια ουσιαστική εξέλιξη.

Καίτι το διεθνές κλίμα για τους Κούρδους του Ιράκ είναι δυσμενές, στον τίτλο του άρθρου δηλώνω βεβαιότητα ότι θα δούμε κάποια στιγμή ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν. Ίσως όχι σύντομα. Και το λέω αυτό για δύο λόγους. Ο πρώτος λέγεται Κιρκούκ, a.k.a πετρελαιοπηγές υπό τον έλεγχο των Κούρδων με 400.000 βαρέλια τη μέρα. Ο δεύτερος αφορά την Τουρκία και το Ιράν, χώρες με ποσοστά κουρδικών πληθυσμών που θα επιδιώξουν περισσότερη αυτονομία μόλις δουν την ανεξαρτησία των αδερφών τους στο Ιράκ να αχνοφαίνεται στον ορίζοντα. Με άλλα λόγια, οι Κούρδοι θα πρέπει να πείσουν επιχειρήσεις και αδιάλλακτα ή λιγότερο διαλλακτικά κράτη για να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία τους. Και αυτό θα πρέπει να γίνει σε εύλογο διάστημα προτού ανυπόμονοι Κούρδοι αρχίσουν να ανταλλάσσουν πυροβολισμούς με Ιρακινούς στρατιώτες ή – ακόμα χειρότερα – με κάποια τουρκική εκστρατευτική δύναμη.

Μπορεί η εποχή της φανερής «gunboat diplomacy» να έχει παρέλθει, αλλά δεν είναι εύκολο σε μία περιοχή που ανακατεύεται από εσωτερικούς ή εξωτερικούς παράγοντες από τον Μεσαίωνα, να κηρύσσεις μονομερώς την ανεξαρτησία σου με ένα δημοψήφισμα. Ειδικά αν ληφθούν υπόψιν τόσο τα οικονομικά συμφέροντα που διακυβεύονται όσο και η ιδιόμορφη ταυτότητα του αραβικού εθνικισμού, όπως αυτός διαμορφώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες. Όπως με κάθε περίπλοκο ζήτημα γεωπολιτικής, έτσι και με το Κουρδιστάν το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ελπίζουμε (ό,τι επιθυμεί ο καθένας). Εγώ για παράδειγμα ελπίζω ο πολυταξιδεμένος Γερμανός δικαστής να μπορέσει στο προσεχές μέλλον να επισκεφτεί ένα (επισήμως) ανεξάρτητο Κουρδιστάν.

More about ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΡΔΑΜΑΚΗΣ

Σπουδάζει νομικά αλλά τον συναρπάζουν εξίσου η διπλωματία, η πολιτική, η ιστορία και κάτι που θα ανακαλύψει στην πορεία. Λατρεύει οτιδήποτε βρετανικό, τα έξυπνα μυθιστορήματα και το καλό σούσι. Καυστικός και ενίοτε προβοκάτορας, διαβάζετε με δικιά σας ευθύνη.

1 Comment
    1. Πολυ καλογραμμενο αρθρο!!!αξιολογοτατο μπραβο

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΔΕΝ ΛΟΓΟΚΡΙΝΕΤΑΙ, ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΒΡΙΣΤΙΚΟ Ή ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: