ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ ΑΔΕΙΑΝΟ, ΓΙΑ ΕΝΑ CHECK IN, ΕΝΑ INSTA STORY..

October 12, 2017

Όλοι τη σήμερον ημέρα έχουν Facebook, Instagram, Twitter και Skype. Επιβάλλεται να ανεβάζεις τουλάχιστον 3 Insta stories την ημέρα, ώστε να κρατάς ενήμερους τους ακολούθους σου. Δε νοείται να μην αλλάζεις τη φωτογραφία προφίλ σου τουλάχιστον μία φορά το μήνα και, φυσικά, να αγγίζει τις 200 αντιδράσεις. Τον «τοίχο» σου πρέπει να κοσμούν τουλάχιστον 1-2 check in, με απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν πραγματοποιηθεί εντός – στη χειρότερη των περιπτώσεων – ενός μηνός. Παράλληλα, πρέπει να έχεις τουλάχιστον 500 – 1000 «φίλους», αλλιώς, θεωρείσαι αντικοινωνικός, μονόχνωτος και προβληματικός. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό αποτελεί ένα επιπλέον πλεονέκτημα, ενώ φωτογραφίες με «φίλους» σε «ευτυχισμένες στιγμές» εκτιμώνται δεόντως…

Ευτυχισμένες στιγμές… Πότε ήταν άραγε η τελευταία φορά που ήταν εκτός εισαγωγικών; Θυμάσαι αν τελικά ευχαριστήθηκες τη στιγμή; Θυμάσαι με ποια άτομα ήσουν; Τι στιγμή απόλαυσες; Άραγε θυμάσαι αν την έζησες πραγματικά;

Καταρχάς, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας «αδειάζουν», «ρουφούν»,  το χρόνο από τη ζωή των ανθρώπων. Εάν αθροίσει τα δευτερόλεπτα – που φαντάζουν λίγα ανά περίπτωση –που σπαταλά για κάθε μήνυμα, βίντεο που θα δει, scroll down της αρχικής σελίδας, παρακολούθησης των insta stories – και η λίστα δεν τελειώνει –, θα συνειδητοποιήσει ότι αναλώνεται ώρες ολόκληρες καρφωμένος μπροστά σε μία οθόνη. Ο εικονικός χρόνος, ως κάτι φανταστικό, αποτελεί μια παρεμβολή στη λειτουργία του εγκεφάλου που αναιρεί την αίσθηση του πραγματικού. Μεσοπρόθεσμα, αυτό δημιουργεί προβλήματα προσαρμογής και διαχείρισης του πραγματικού χρόνου  και δυσχέρειες στην ανταπόκριση στις προκλήσεις της ζωής.

Η αληθινή ζωή αποτελεί – ή, τουλάχιστον, αποτελούσε – σύνθεση διαφόρων συνιστωσών. Στη βάση τους  υπάρχει ο συναισθηματικός κόσμος του ανθρώπου, η εσωτερική ανάγκη του να αισθανθεί, αλλά και να συναισθανθεί, τον άλλον. Τα συναισθήματα ισοδυναμούν με τα χρώματα μιας παλέτας, με τα οποία μαθαίνουμε να ζωγραφίζουμε τον ‘πίνακα’ που λέγεται ζωή.

Πλέον, ο ψηφιακός κόσμος έχει εξελιχθεί σε υποκατάστατο της. Η συντριπτική πλειοψηφία των νέων βιώνει το συναισθηματικό κόσμο του : συγκινήσεις, χαμόγελα, δάκρυα, κοιτώντας μία οθόνη. Ερωτευόμαστε μέσα από ένα πληκτρολόγιο. Η ανθρώπινη επαφή καταντά περιττή. Η επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο, σπατάλη χρόνου. Το χειρότερο απ’ όλα: οι λέξεις αντικαθιστούν τις πράξεις. Συζητάμε, μιλάμε, συνδιαλεγόμαστε μέσα από φωτογραφίες, emojis, σχόλια, δημοσιεύσεις, χωρίς να χρειάζεται να προβούμε σε καμία έμπρακτη προσπάθεια οικοδόμησης σχέσεων. Αρκούμαστε στην ευκολία και στην ασφάλεια του πληκτρολογίου, αντί να μοχθήσουμε ώστε να αναπτύξουμε αυθεντικές διαπροσωπικές σχέσεις. Η σχέση ατόμου και υπολογιστή/κινητού δεν είναι διαδραστική. Ο υπολογιστής/κινητό αποτελούν το προστατευτικό τείχος της ψυχής μέσα στο διαδίκτυο. Στην πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία το άτομο στέκεται «γυμνός» μπρος στους συνομιλητές του. Χάριν αυτής της ασφάλειας, αλλά και της εγωιστικής αυτοεπιβεβαίωσης που είναι ευκολότερη στο διαδίκτυο, η ανάγκη για φιλία, έρωτα και αγάπη πέφτει σε λήθαργο, ναρκώνεται,  ή, ακόμα χειρότερα, υποκαθίσταται από εύκολες, τριτοδεύτερες «λύσεις»: ένα σχόλιο θαυμασμού στη φωτογραφία προφίλ, ένα spam, ένα-δυο μηνύματα την ημέρα – να κρατάμε και τα προσχήματα –, κοινοποίηση των γνωστών «βίντεο φιλίας», κ.ο. Άλλωστε, τι σημασία έχει η αληθινή φιλία μπροστά στη δυνατότητα αυτοεπίδειξης και αυτοπροβολής μας στο «κοινό» του Facebook ή στο Instagram, αφού μας αρκεί να προκαλούμε θαυμασμό, εντυπώσεις ή ακόμα και ζήλεια: η καλύτερη εκδίκηση των εχθρών μας.

Πέραν της νάρκωσης του συναισθηματικού κόσμου του ανθρώπου, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας εξελίσσονται σε βασικές πηγές κινδύνων : η προσβολή της προσωπικότητας του ατόμου μέσω της χρήσης υβριστικών λέξεων και φράσεων, ο ψυχολογικός εκφοβισμός, η δυνατότητα εύρεσης του προφίλ του ατόμου και εκμαίευσης στοιχείων γι’ αυτό και από αγνώστους με όποιους κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Ιδιαίτερα η ευκολία συμμετοχής ανηλίκων σε αυτόν τον ψηφιακό κόσμο επικοινωνίας οξύνει ακόμα περισσότερο τις προβληματικές εκδοχές του. Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι πάντα υπάρχει η προστασία της αυτεπάγγελτης ποινικής δίωξης σε περίπτωση τυχόν εγκληματικών πράξεων. Όμως, η αύξηση των πηγών κινδύνου για το άτομο – και η συνακόλουθη αύξηση των πιθανοτήτων να πληγεί το τελευταίο – είναι ανεξάρτητη της – «κατόπιν εορτής» του εγκλήματος – δυνατότητας ποινικής καταστολής. Άλλωστε, ποιος θα απευθυνθεί στον εισαγγελέα για μερικά υβριστικά σχόλια στο Facebook; Μεμονωμένα, περιορισμένου βεληνεκούς και μειωμένης αξίας περιστατικά, μια ακόμα αμυχή στην προσωπικότητα του ατόμου. Πόσες όμως αμυχές μπορεί να αντέξει;

Μία ακόμα συνιστώσα της προσωπικότητας του ατόμου αποτελεί η αντίληψη του για τον κόσμο. Η παιδεία διαδραματίζει βασικό ρόλο στην κατανόηση της δομής και της λειτουργίας του κόσμου. Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας κατακλύζονται μάλλον με διαφημίσεις, φωτογραφίες και δημοσιεύσεις «περί ανέμων και υδάτων». Ο σκοπός του μέσου φοιτητή είναι να κάνει check in στο νέο μαγαζί που άνοιξε στα Λαδάδικα, παρά να διαβάσει ένα εμπεριστατωμένο άρθρο για την κρίση των σχέσεων Καταλονίας – Ισπανίας. Το άτομο αποχαυνώνεται και εγκεφαλικά δυσλειτουργεί.

Και το χειρότερο: παρατά τη σχέση του με τον εαυτό του, εγκαταλείπει τον αγώνα να καταλάβει και να βελτιώσει τον εαυτό του και τις σχέσεις του με τους άλλους. Αυτοκριτική, ενδοσκόπηση, αυτογνωσία φαντάζουν περιττές σαχλαμάρες. Θα πάει για τρέξιμο στην παραλία όχι για να βελτιώσει τη φυσική του κατάσταση και να μυρίσει καθαρό αέρα – λέμε τώρα –, αλλά για να βγάλει ένα δυο insta stories. Θα πιάσει να διαβάσει ένα βιβλίο, για να σταματήσει στην πρώτη σελίδα έχοντας βγάλει φωτογραφία το τσιτάτο που χρειαζόταν για να φανεί “ψαγμένος”. Θα μαγειρέψει όχι για να απολαύσει την ευχαρίστηση της γαστριμαργικής δημιουργίας αλλά για να προβάλει το αποτέλεσμά της.

Οπότε διερωτώμαι : Αξίζει, να χάσω τη ζωή μου προσπαθώντας να προκαλέσω εντυπώσεις στο κοινό, χωρίς να εντυπωθεί τίποτα στην ψυχή μου;

 

 

More about ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΘΑΝΑΣΑ

Τριτοετής Φοιτήτρια Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από τότε που θυμάται τον εαυτό της συμμετέχει σε προσομοιώσεις διεθνών οργανισμών είτε ως προεδρείο είτε ως απλή συμμετέχουσα. Ανέκαθεν τη γοήτευαν οι εικονικές δίκες και έχει συμμετάσχει σε διάφορες - νομικού περιεχομένου- διοργανώσεις. Παράλληλα ήδη από πέρσι αρθογραφεί περί διεθνών ζητημάτων. Κι όμως η "ανωμαλία" της δε σταματά εδώ καθώς στον εναπομείναντα ελεύθερο χρόνο της λατρεύει να διαβάζει φιλοσοφία, ποίηση κι έχει ιδιαίτερη αδυναμία στην πολιτική. Αποκορύφωση της "προβληματικής" της φύσης: η αγάπη για την κλασσική μουσική.

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΔΕΝ ΛΟΓΟΚΡΙΝΕΤΑΙ, ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΒΡΙΣΤΙΚΟ Ή ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: