Know Your Rights

December 6, 2017

«Ο φόνος είναι έγκλημα, εκτός και αν ο δολοφόνος είναι αστυνομικός ή αριστοκράτης».
Αυτό υποστηρίζουν οι The Clash στο τραγούδι τους, Know Your Rights (Μάθε τα Δικαιώματα σου).
Αυτός ο στίχος, θα είναι ο συνοδοιπόρος μου σε αυτό το άρθρο, που θα με βοηθήσει να ταξιδέψω από τις ζεστές μέρες του Ιουλίου στην Γένοβα, στις κρύες νύχτες του Δεκεμβρίου στην Αθήνα. Μέρες σαν αυτές που η Αθήνα μύριζε μπαρούτι, που μια γενιά βυθιζόταν στο χάος και την οργή, που ένα αγόρι 15 ετών θα μας θύμιζε ξανά αυτόν τον στίχο των Clash: «Ο φόνος είναι έγκλημα, εκτός και αν ο δολοφόνος είναι αστυνομικός..». Αυτό το άρθρο δεν είναι μόνο για τον Αλέξη, είναι για όλους εκείνους που δολοφονήθηκαν από αστυνομικούς, είναι για όλους εκείνους που το κράτος τους τιμώρησε, είτε επειδή ήταν στα Εξάρχεια μια νύχτα του Δεκέμβρη, είτε επειδή ήταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Η νεότερη ιστορία μας, ως προς την κρατική καταστολή και την αστυνομική βία ξεκινάει τον Ιούλιο του 2001, στην Γένοβα. Στις 28 Ιουλίου, χιλιάδες κόσμος από όλον τον κόσμο συγκεντρώνεται στην Γένοβα για να διαδηλώσει εναντίον της Παγκοσμιοποίησης και της συνάντησης των G8 στην Ιταλική πόλη. Ανάμεσα τους και ο 23χρονος Κάρλο Τζουλιάνι.
Οι διαμαρτυρίες των συγκεντρωμένων εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών. Η σύγχυση που ακολούθησε ήταν μεγάλη και η δραστηριοποίηση των δυνάμεων καταστολής ακόμη μεγαλύτερη απαντώντας δυναμικά στους διαδηλωτές.

Δακρυγόνα και χημικά απ’τη μια, ρίψη αντικειμένων και πέτρες, απ’ την άλλη. Σύμφωνα με την εκδοχή της αστυνομίας, ο Carlo κρατούσε έναν πυροσβεστήρα τον οποίο είχε σκοπό να εκτοξεύσει κατά ενός αστυνομικού οχήματος. Σε αυτό το όχημα ήταν επιβιβασμένος και ο αστυνομικός Μάριο Πλακάνικα που, βλέποντας τον νεαρό να πλησιάζει το αυτοκίνητο, σήκωσε το όπλο του και τον πυροβόλησε στο κεφάλι, αφήνοντάς τον νεκρό. Στην συνέχεια, ενώ ο Τζουλιάνι, ήταν ξαπλωμένος στην άσφαλτο, ο οδηγός του αστυνομικού οχήματος, μετά τον πυροβολισμό, έκανε όπισθεν περνώντας πάνω από το σώμα του νεαρού ακτιβιστή, ξανακινήθηκε προς τα εμπρός περνώντας για δεύτερη φορά από πάνω του και τελικά σταμάτησε λίγα μέτρα πιο κάτω. Ο Πλακάνικα, αθωώθηκε από το Δικαστήριο, καθώς οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι η σφαίρα πριν σκοτώσει τον Τζουλιάνι, εξοστρακίστηκε. Ο οδηγός του οχήματος επίσης αθωώθηκε. Ο θάνατος του Τζουλιάνι, έφερε νέες αντιδράσεις, νέες διαδηλώσεις, νέο μίσος και οργή. Ήταν 23 χρονών και είχε και απόψεις. Καλύτερα νεκρός. όποιος είναι αντίθετος στο δόγμα.

Δεν είναι φόνος αν σε σκοτώσει αστυνομικός. Έξι Δεκέμβρη 2008. Όλα άρχισαν και τελείωσαν στην συμβολή των οδών Τζαβέλλα και Μεσολογγίου στα Εξάρχεια, στις 9μ.μ το βράδυ. Ο δεκαπεντάχρονος μαθητής, Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος πέθανε ακαριαία από πυροβολισμό αστυνομικού, στην καρδιά, μπροστά στα μάτια των φίλων του.

Μνήμες από την δεκαετία του ’80 ανασύρθηκαν στο μυαλό πολλών ανθρώπων, όταν ο 15χρονος Μιχάλης Καλτεζάς, έπεφτε νεκρός από σφαίρα αστυνομικού κατά την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου, στα Εξάρχεια, το 1985. Στο ίδιο έργο θεατές. Δύο διαφορετικά παιδιά δολοφονήθηκαν από άντρες που φορούσαν την ίδια στολή. Μετά την δολοφονία του Αλέξη, επικράτησαν επεισόδια, ταραχές, παραιτήσεις Υπουργών, χάος και οργή. Μια κοινωνία στην πρώτη της ελεύθερη πτώση. Τις επόμενες μέρες η Αθήνα αλλά και οι μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας παρέλυσαν. Για 3 μέρες, το κέντρο φλαιγόταν, η οργή μεγάλωνε, παρέσυρε μαζί της μια γενιά, την γενιά που έμελλε σε 2 χρόνια από τότε να χαρακτηρισθεί ως η «Γενιά των Μνημονίων». Οι δολοφόνοι του, καταδικάστηκαν (Ε. Κορκονέας, Β. Σαραλιώτης) σε ισόβια κάθειρξη και σε 10 χρόνια, αντίστοιχα. Αλλά αυτή η μέρα, η 6η  του Δεκέμβρη δεν θα ξεχαστεί ποτέ. Τα «Νέα Δεκεμβριανά» θα είναι πάντα εδώ.

Γειτονικά της Ελλάδας, στην Τουρκία ένας άλλος «Αλέξης» θα έχανε την ζωή του από πύρα αστυνομικού το 2013. Τον Ιούνιο του 2013, η Τουρκία έβραζε. Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν για την προστασία του πάρκου Gezi στην Κωνσταντινούπολη που η κυβέρνηση ήθελε να το κατεδαφίσει, σε λίγες μέρες γιγαντώθηκαν και πλέον δεν ήταν διαδηλώσεις που αφορούσαν μόνο το πάρκο αλλά στρέφονταν εναντίον της κυβέρνησης του Ερντογάν. Ο 14χρονος Μπερκιν Ελβαν στις 16 Ιουνίου, βγήκε από το σπίτι του για να πάρει ψωμί για την οικογένεια του. Δεν θα γύριζε όμως ποτέ σε αυτό. Χτυπήθηκε θανάσιμα στο κεφάλι από κάνιστρο δακρυγόνου της αστυνομίας. Το αγόρι έπεσε σε κώμα και νοσηλευόταν για περίπου ένα χρόνο σε νοσοκομείο στην Κωνσταντινούπολη, μέχρι που άφησε την τελευταία του πνοή στις 11 Μαρτίου 2014, ζυγίζοντας 16 κιλά από 45 που ήταν. Ο θάνατος του, ένα χρόνο μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, έφερε πόνο και οργή. Η μητέρα του Μπερκίν, δήλωσε:

Δεν είναι ο Θεός που πήρε το γιό μου, αλλά ο πρωθυπουργός Ερντογάν.

Ο 15χρονος έγινε σύμβολο της μαχητικότητας ενάντια στις βίαιες πρακτικές που άσκησε η αστυνομία κατά των διαδηλωτών. Πολλοί συγκρίνουν την δολοφονία του Μπερκίν με αυτήν του Αλέξη. Δύο παιδιά, δολοφονημένα, επειδή βρέθηκαν την χειρότερη στιγμή, απέναντι σε χείριστους ανθρώπους.

Για να παραφράσω τον στίχο των Clash, και να μεταβώ στην άλλη άκρη του Ατλαντικού:
«Δεν είναι έγκλημα να δολοφονείς ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας..».
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Αύγουστος 2014. Ο Μαϊκλ Μπράουν είναι 18 χρονών, περιμένει να μπει στο Πανεπιστήμιο, 6 σφαίρες όμως δεν θα τον αφήσουν να περάσει το κατώφλι του.
Δολοφονείται άγρια από αστυνομικό στο Φέργκιουσον του Μιζούρι, με δύο σφαίρες στο κεφάλι και άλλες 4 στο στήθος. Οι αστυνομικοί είπανε οτι ο 18χρονος, πήγε να αφοπλίσει τους αστυνομικούς. Ο φίλος του και ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας, δήλωσε ότι είχε σηκώσει ψηλά τα χέρια του. Οι αρχές την επόμενη μέρα, δημοσίευσαν ένα βίντεο στο οποίο ο Μαϊκλ Μπράουν, διαπληκτίστηκε με έναν καταστηματάρχη στην προσπάθεια του πρώτου να κλέψει κάτι πούρα. Στην πραγματικότητα όμως, καμία δικαιολογία των αρχών δεν ευσταθεί. Μόνο μία. Ήταν μαύρος.
Αμέσως μετά την δολοφονία του, στο Φέργκιουσον επικράτησε χάος, οδηγώντας και γειτονικές πόλεις αλλά και ολόκληρες πολιτείες στους δρόμους, γιγαντώνοντας το γενικό σύνθημα «Black Lives Matter». Ο δολοφόνος του Μπράουν, Ντάρεν Γουίλσον αθωώθηκε από το Δικαστήριο και σε συνέντευξη του έδειξε αμετανόητος για τον θάνατο του 18χρονου.
“Hands Up Don’t Shoot”, φώναζαν όλες οι ΗΠΑ, δείχνοντας σε ολόκληρη την υφήλιο ότι ένας αφροαμερικανός Πρόεδρος στον Λευκό Οίκο, δεν μπορεί να γιατρέψει τον ρατσισμό, ούτε την «λευκή ανωτερότητα» που κυριαρχεί και κερδίζει έδαφος (ειδικά μετά την εκλογή Τραμπ) στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την Washington Post, μόνο το 2017 έχουν γίνει 909 δολοφονίες από αστυνομικούς προς πολίτες. Οι 413 αφορούν αφροαμερικανούς, ισπανόφωνους και άλλες μειονότητες, οι 429 υποθέσεις αφορούν λευκούς και 67 υποθέσεις είναι με άγνωστα στοιχεία.
Το κράτος στις ΗΠΑ, δεν χρειάζεται πολλές ενδείξεις για να σε σκοτώσει. Να είσαι αφροαμερικανός ή κάποια άλλη μειονότητα, να είσαι τοξικομανής ή ψυχικά διαταραγμένος. Με λίγα λόγια να είσαι πολίτης δεύτερης κατηγορίας. Όπως πολύ καλά το έθεσαν οι NWA, στο τραγούδι τους “Fuck Da Police”: They have the authority, to kill a minority (έχουν την εξουσία, να σκοτώνουν μειονότητες).

Πρέπει να θυμόμαστε την σημερινή μέρα, την 6η του Δεκέμβρη. Μια μέρα που θα μείνει πάντα χαραγμένη στο μυαλό μιας κοινωνίας που ενώ ήταν στον γκρεμό της καταστροφής, νόμιζε ότι τα είχε όλα. Μια κοινωνία σε ελεύθερη πτώση, που «ξύπνησε» όταν η σφαίρα του αστυνομικού, χώθηκε στην καρδιά του Αλέξη.  Ήμουν 10 χρονών εκείνο το βράδυ της δολοφονίας, οι γονείς μου ήταν κολλημένοι στην τηλεόραση μην μπορώντας να πιστέψουν τι συνέβη μόλις. Τους ρώτησα: «Τι συμβαίνει; Γιατί κάνετε έτσι;»
Η απάντηση τους, μου έμεινε χαραγμένη για πάντα στο μυαλό.
«Σκότωσαν ένα παιδί! Αυτά συνέβαιναν στην Χούντα!»
Χρόνια μετά, πάνω σε έναν τοίχο στην Αθήνα είδα γραμμένο:
« Χούντα δεν γνωρίσαμε, μα ούτε Ελευθερία» και θυμήθηκα εκείνο το βράδυ του Δεκεμβρίου και τα γεγονότα που ακολούθησαν.
Μια κοινωνία σε πτώση, από την Ιταλία στην Ελλάδα και από εδώ έως την Τουρκία και τις ΗΠΑ. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα, και οι κοινωνίες που πέφτουν στο χείλος του γκρεμού.. άπειρες.
Ακόμα πέφτουμε.. κρατήσου.

More about Οδυσσέας Γραμματικάκης

"Επαναστατώ, άρα υπάρχω.", είχε γράψει κάποτε ο Καμύ και από τότε που το διάβασε, δεν σταματά να επαναστατεί. Σπουδάζει Πολιτική Επιστήμη και Διεθνείς Σχέσεις στην Κόρινθο και αγαπάει την Πολιτική (χωρίς να θέλει να γίνει πολιτικός). Ακούει ξένη μουσική και αγαπημένο του συγκρότημα είναι οι The Smiths. Τα Σαββατοκύριακα βλέπει αγώνες της Liverpool, που είναι η μεγάλη του αγάπη, και ακόμα ελπίζει ότι φέτος, το πρωτάθλημα είναι δικό τους.

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΔΕΝ ΛΟΓΟΚΡΙΝΕΤΑΙ, ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΒΡΙΣΤΙΚΟ Ή ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: