ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΑ ΓΙΑ ΝΕΑ ΛΥΣΗ

December 20, 2017

Η Μακεδονία γεωγραφικά ορίζεται ως η περιοχή, που καταλαμβάνει μέρος της επικράτειας της Ελλάδας, της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας(ΠΓΔΜ, Αγγλιστί Former Yugoslavic Republic Of Macedonia, FYROM) και μικρότερα τμήματα της Βουλγαρίας και της Αλβανίας. Το θέμα ονομασίας των “Σκοπίων” είναι αντιπαράθεση Ελλάδας-ΠΓΔΜ, σχετικά με την ονομασία της τελευταίας. Πριν ακόμα διαλυθεί η Γιουγκοσλαβία στις αρχές της δεκαετίας του 90, μετά την λήξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου τέθηκε το ζήτημα της δημιουργίας ενός αυτόνομου Μακεδονικού κράτους που θα περιελάμβανε όλη την περιοχή της Μακεδονίας. Από την ίδρυση της η Ελλάδα, επεδίωκε την υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Την ενσωμάτωση, δηλαδή των εδαφών της οθωμανικής επικράτειας, στην οποία κατοικούν μεγάλοι ελληνικοί πληθυσμοί . Η Μακεδονία ήταν μια από αυτές τις περιοχές. Πρώτος ανταγωνιστής στην περιοχή της Μακεδονίας για την Ελλάδα (εξαιρώντας φυσικά της Οθωμανική Αυτοκρατορία) υπήρξε η Βουλγαρία. Η Ελλάδα κατάφερε να επικρατήσει στην περιοχή κατά τους βαλκανικούς πολέμους και να διατηρήσει τις εδαφικές κτήσεις της στην Μακεδονία κατά τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, μάλιστα επεκτείνοντας τες. Μέχρι αυτό το σημείο όλα βαίνουν καλώς για την Ελλάδα. Αντίθετη με τα Ελληνικά συμφέροντα υπήρξε η άποψη της Τρίτης Διεθνούς, η οποία πίστευε στην ίδρυση ενός αυτόνομου Μακεδονικού κράτους στην περιοχή που θα συμπεριελάμβανε όλα τα εδάφη της Μακεδονίας. Το ΚΚΕ ασπάστηκε αυτήν την άποψη και υποστήριξε την ιδέα της αυτόνομης Μακεδονίας το 1924.

ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Ακολουθεί μετά ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Η λήξη του έχει ως ένα εκ των αποτελεσμάτων της, την επικράτηση του Κομμουνισμού στην ανατολική Ευρώπη. Η Γιουγκοσλαβία είναι ένα από τα κράτη που υιοθέτησαν κομμουνιστικό καθεστώς. Στα εδάφη της Γιουγκοσλαβίας συμπεριλαμβάνονται και τα σημερινά εδάφη της ΠΓΔΜ. Το κράτος αυτό αποτελούταν από ομοσπονδίες. Τις Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες της Σερβίας, της Κροατίας, της Σλοβενίας, του Μαυροβουνίου, της Βοσνίας-Ερζεγοβήνης και φυσικά την Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Το όνομα αυτό δόθηκε από τον ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας Josip Broz Tito, ο οποίος επιθυμούσε να προσδώσει μια εθνική ταυτότητα στους Σλάβους του νοτιότερου άκρου της επικράτειας, της ομοσπονδίας “βαφτίζοντας” τους, “Μακεδόνες”. Ένα έθνος έχει ιστορία. Και το συγκεκριμένο ισχυρίζεται ότι κατάγεται από τους αρχαίους Μακεδόνες και τον Μέγα Αλέξανδρο. Τότε ξεκινά το πρόβλημα της Ελληνικής πλευράς, χωρίς όμως να παραμένει εκεί.

Το 1991 ξεκινάει η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Οι έξι ομοσπονδίες, γίνονται αυτόνομα κράτη. Αναδύεται έτσι η Δημοκρατία της Μακεδονίας. Η Ελλάδα αντιδρά άμεσα μέσω της άσκησης πίεσης στα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΟΚ. Η ΕΟΚ υποστηρίζει την Ελληνική θέση και θέτει ως προϋπόθεση για την αναγνώριση της περιοχής σε κράτος, τον σεβασμό στα σημεία που επεσήμανε η Ελληνική πλευρά. Η εκλεγμένη κυβέρνηση των Σκοπίων δείχνει να συμφωνεί, κάνοντας διπλωματικούς ελιγμούς, ενώ στην συνέχεια περνά σε προκλητικές ενέργειες, όπως η επιλογή σημαίας με το  Άστρο της Βεργίνας χωρίς, όμως να επιτρέπεται στην ΠΓΔΜ το δικαίωμα χρήσης σημαίας. Η Ελλάδα “αντεπιτίθεται” με εμπορικό αποκλεισμό της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου. Το Εμπάργκο αίρεται ενάμιση χρόνο αργότερα έπειτα από αμερικανική πίεση και υπογράφεται συμφωνία στην οποία μεταξύ άλλων προβλέπεται η χρήση προσωρινού ονόματος “ΠΓΔΜ” και η αλλαγή του συμβόλου στην σημαία. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών δεν έχουν καταλήξει κάπου μέχρι και σήμερα.

Για παραπάνω από δύο δεκαετίες η Ελλάδα προβάλει σθεναρή αντίσταση στην αποδοχή της ονομασίας της ΠΓΔΜ και χρησιμοποιεί τα μέσα που διαθέτει για να ασκήσει πίεση στους γείτονες της. Ο λόγος που δεν αποδέχεται το Ελληνικό κράτος την ονομασία “Δημοκρατία της Μακεδονίας”, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών, είναι ότι η ονομασία αυτή, σε συνδυασμό με την “υποκλοπή” μέρους της Ελληνικής ιστορίας και τον ισχυρισμό καταγωγής του έθνους από τον Μέγα Αλέξανδρο, υποδηλώνει εδαφικές βλέψεις της ΠΓΔΜ για τα εδάφη της Ελληνικής Μακεδονίας.

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΓΔΜ: ΖΟΡΑΝ ΖΑΕΦ

Οι διαπραγματεύσεις ανοίγουν και πάλι με πρωτοβουλία της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ, της οποίας τρία μέλη τοποθετήθηκαν σχετικά με την διαφωνία των δύο χωρών, με τρόπο που δίνει ελπίδες για την επίλυση του προβλήματος. Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, σε δηλώσεις του παραδέχτηκε στον Αυστριακό τύπο ότι το κράτος της ΠΓΔΜ υπήρξε ιδιαιτέρως προκλητικό προς την Ελλάδα με την ονομασία του διεθνούς αερολιμένα της χώρας (Μέγας Αλέξανδρος) και με την ανέγερση μνημείων, τα οποία μάλιστα χαρακτήρισε “Μυθοπλαστικά”, ενώ παράλληλα εξέφρασε τις ελπίδες του ότι με αυτήν την οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να είναι καρποφόρες καθώς δεν πρόκειται για μια εθνικιστική Ελληνική κυβέρνηση. Η Υπουργός Εθνικής Αμύνης, Ραντμίλα Σεκερίνσκα διαβεβαιώνει, πως η ΠΓΔΜ δεν έχει εδαφικές βλέπεις σε βάρος της Ελλάδας.

Η ΠΓΔΜ, υπόσχεται στην Ελληνική κυβέρνηση την αλλαγή της ονομασίας του κράτους στους διεθνείς οργανισμούς, σε ένα όνομα το οποίο δεν θα “ενοχλεί” την Ελλάδα και την αλλαγή του ονόματος του αεροδρομίου των Σκοπίων. Ο λόγος για τον οποίο η ΠΓΔΜ αλλάζει πολιτική ως προς το θέμα της ονομασίας, είναι ότι από την ίδρυση της έως και σήμερα οι κυβερνήσεις της ήλπιζαν πως οι συνθήκες θα ωριμάσουν για να επιτύχουν τους σκοπούς τους στην διεθνή κοινότητα και πως η άσκηση πίεσης των ΗΠΑ στην Ελλάδα θα ήταν αρκετή ώστε το Ελληνικό κράτος να μην αποτελέσει εμπόδιο στα σχέδια τους. Τα σχέδια αυτά συμπεριλαμβάνουν στην ουσία την ένταξη της χώρας σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα όμως τελικώς κατάφερε να σταθεί εμπόδιο και η ΠΓΔΜ βλέποντας ότι δεν μπορεί να το ξεπεράσει προσπαθεί διπλωματικά να διεκδικήσει αυτό που θέλει, παραχωρώντας αυτό που η Ελλάδα ζητά. Η αποδοχή αλλαγής ονόματος δεν είναι σε καμία περίπτωση ένδειξη καλής γειτονίας, αλλά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής και διπλωματίας. Δηλαδή; “Δούναι και Λαβείν”.

Επομένως η πρόταση της ΠΓΔΜ είναι κάτι από το οποίο η Ελλάδα έχει μόνο να κερδίσει. Επιτρέπει την είσοδο της ΠΓΔΜ σε οργανισμούς τους οποίους είναι ήδη μέλος, βελτιώνει τις σχέσεις της με την γειτονική χώρα, εκπληρώνει έναν σκοπό που επιδιώκει για πάνω από δυόμιση δεκαετίες (την ονομασία) και παίρνει μια τεράστια διπλωματική νίκη. Το ζητούμενο από εδώ και πέρα είναι να γίνουν σωστοί χειρισμοί από την κυβέρνηση και να μην υπάρξουν περιθώρια αποφυγής της τήρησης των συμφωνηθέντων για την ΠΓΔΜ.

More about ΘΩΜΑΣ ΚΙΚΗΣ

Ο Θωμάς Κίκης ζει στην Αθήνα, σπουδάζει Πολιτικές Επιστήμες και Διεθνείς Σχέσεις, στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, αγαπάει την πολιτική και περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας του, συζητώντας για αυτήν. Ή μάλλον λογομαχώντας γύρω από αυτήν. Μισεί τους ιδεοληπτικούς ανθρώπους αν και ο ίδιος δηλώνει "αγύριστο κεφάλι¨. Πιστεύει ότι δύσκολα μπορεί κάποιος να του αλλάξει γνώμη αν και με μεγάλη ευχαρίστηση δίνει την ευκαιρία στον οποιοδήποτε για να προσπαθήσει. Μεταξύ άλλων λατρεύει την μουσική και θεωρεί ανώτερη αξία στην ζωή την φιλία.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *