Ηγετες με «οραμα»

January 8, 2018

Είναι αξιοθαύμαστος ο σάλος που έχει προκληθεί στο Πανελλήνιο για την απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων να καταργηθούν οι εκδρομές των σχολείων στο εξωτερικό, κι όμως η προπαγάνδα και κυρίως η παραπληροφόρηση που επικρατεί όσον αφορά το θέμα είναι συγκλονιστική. Ο ευρύτατος και δικαιολογημένα αρνητικός αντίκτυπος που έχει επιφέρει ένα τέτοιο γεγονός στην κοινή γνώμη δεν μπορεί να αφήσει κανένα περιθώριο συγκροτημένης αντιμετώπισης από τον μέσο πολίτη. Αυτό που μου έκανε προσωπική εντύπωση, βέβαια, είναι πως (πάρα)πληροφορήθηκα από την πλειοψηφία των «διαμαρτυρόμενων», την υποτιθέμενη διακοπή των προγραμμάτων Erasmus, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα σε φοιτητές εγγεγραμμένους σε  Ίδρυμα Ανώτατης Εκπαίδευσης, σε όλα τα επίπεδα σπουδών (προπτυχιακό, μεταπτυχιακό, διδακτορικό) να μετακινηθούν για σπουδές σε συνεργαζόμενο Ίδρυμα του εξωτερικού. Όταν, όμως, ενδιαφέρθηκα να διαβάσω ο ίδιος τη σχετική εγκύκλιο συνειδητοποίησα ότι αναφερόταν ρητά στο γεγονός πως δεν θα επηρέαζε η προαναφερθείσα απόφαση τα προγράμματα ανταλλαγής Erasmus, ούτε οποιαδήποτε εκδρομή εκπαιδευτικού περιεχομένου στο εξωτερικό. Ωστόσο, καταργεί εν ολίγοις τις εκδρομές που συνηθίζονται να γίνονται στο εξωτερικό δίχως αυτές να βασίζονται σε κάποιο ευρωπαϊκό ή εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Επομένως, αυτό που θα πραγματευτεί το συγκεκριμένο άρθρο δεν είναι το γεγονός κατάργησης των σχολικών εκδρομών γενικότερα και ανεξαρτήτως αιτιολογίας, αφού κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, αλλά θα αποτελέσει παράγοντα προβληματισμού σε μια απόφαση που ενώ επιχειρεί να δώσει ένα τέλος στις αδικίες και τις διακρίσεις, αντίθετα τις εντείνει παραπάνω. Ο λόγος γίνεται για τον πρωταρχικό σκοπό που είχε η εγκύκλιος αυτή, η οποία σύμφωνα με το Υπουργείο έχει στόχο  να μην αδικηθούν μαθητές που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά στις εκδρομές αυτές. Από την άλλη, μια τέτοια πράξη αποκλείει όλον τον υπόλοιπο πληθυσμό που θα είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει και μάλιστα με ανθρώπους-συμμαθητές με τους οποίους μοιράζεται μια καθημερινότητα για πολλά χρόνια. Αναντίρρητα, αυτή η οπτική θα μπορούσε να κάνει ένα ταξίδι στο εξωτερικό παράγοντα αυτοβελτίωσης και όχι προνόμιο των λίγων όπως λογικά η τωρινή κυβέρνηση θεωρεί.

Δεν είναι ότι δεν υπάρχει μια λογική βάση στην εν λόγω απόφαση, όμως όπως συνηθίζει η κυβέρνηση Σύριζα, προσεγγίζει το θέμα λανθασμένα. Δεν θα το παίξω παντογνώστης, απλώς έχοντας υπάρξει και εγώ μαθητής θα το θεωρούσα αδικία να αποκλειστώ από μια εκδρομή στο εξωτερικό, ακριβώς για τον λόγο πως οι μαθητές που δεν μπορούν να την υποστηρίξουν οικονομικά συχνά δεν συμμετέχουν και σε εκδρομές του εσωτερικού. Και αυτό, γιατί θα μπορούσαν κάλλιστα τα οικονομικά έξοδα μια εκδρομής με προορισμό το εξωτερικό να έχουν το ίδιο ή τουλάχιστον παραπλήσιο κόστος με αυτά ενός προορισμού επιλεγμένου στο εσωτερικό της χώρας. Επιπρόσθετα, δεν είναι λίγες και οι φορές που σχολεία, γονείς και οι ίδιοι οι μαθητές έχουν παρακινηθεί για να λυθούν τέτοιου είδους θέματα, ώστε να μπορέσουν όλοι οι μαθητές με οικονομικά προβλήματα να συμμετάσχουν στις εκδρομές. Ακόμη και αν αυτές οι εκδρομές δεν έχουν εκπαιδευτικό περιεχόμενο, αποτελούν την πύλη σε έναν νέο κόσμο διαφορετικό από τον δικό μας,που μπορεί ακόμη να είναι η κινητήριος δύναμη που θα ωθήσει ορισμένα παιδιά στο να κατασταλάξουν για πολλούς στόχους στην ζωή τους. Εννοείται πως η εκπαιδευτική εκδρομή έχει στόχο να εκπαιδεύσει όπως η ίδια η λέξη περιγράφει, όμως το ταξίδι από μόνο του μπορεί να αποτελέσει ύψιστο εργαλείο της Παιδείας. Η ηθική, πνευματική και γνωστική διαπαιδαγώγηση μπορεί να επιτευχθεί  και μόνο με την γνωριμία με άλλους λαούς, άλλες συνήθειες, άλλες παραδόσεις και άλλες κουλτούρες (χωρίς ακόμη να έχω πλαισιώσει την γνωριμία με άλλους πολιτισμούς). Ο νέος πολιτισμός, εν συνεχεία, έχει την δύναμη να αγγίξει τις ψυχές των παιδιών μέσα από την ποικιλομορφία, την διαφορετικότητα και την μοναδικότητα που τον διακατέχει. Και εν τέλει, ένα ταξίδι πέρα από τον γνωστό κόσμο είναι που θα «ανοίξει τα μάτια» των ανθρώπων και θα διευρύνει τους ορίζοντές του πέρα από την κανονική ζωή του, πόσο μάλλον όταν αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί στην περίοδο της παιδικής ηλικίας όπου και διαμορφώνεται ουσιαστικά ο χαρακτήρας των ατόμων.

Τα παιδιά κύριε Γαβρόγλου είναι σφουγγάρια, ακόμη και εκείνα που δεν το συνειδητοποιούν. Ακόμη και οι περιπτώσεις παιδιών που δεν ενδιαφέρονται για τον προορισμό παρά μόνο για την παρέα μπορούν να λάβουν ερεθίσματα και να εμπλουτίσουν τη ζωή τους με συναρπαστικές εμπειρίες που δεν αντιλαμβάνονται πόσο ριζικά έχουν την ικανότητα να τα ωφελήσουν στο μέλλον. Μέσα από την αλληλεπίδραση με το «ξένο» οι άνθρωποι αναπτύσσουν στοιχεία της προσωπικότητας τους ακόμη και δεξιότητες με απίστευτο ρυθμό. Κοινωνικότητα, ενδιαφέρον, αυτοπεποίθηση, προσαρμοστικότητα, εξυπνάδα και απαλλαγή από προκαταλήψεις και αισθήματα ξενοφοβίας είναι μερικά από τα ιδανικά που μπορεί να κάνει κτήμα του ένα παιδί, χωρίς να περιλαμβάνει το ταξίδι του επαφή με μουσεία, συνέδρια και άλλα εκπαιδευτικά προγράμματα που θεωρούνται, σύμφωνα με την εγκύκλιο, η μόνη αιτιολογία για την πραγματοποίησή του.

Η έννοια του ταξιδιού έχει τέτοια ηθικό-πνευματική υπόσταση που θα μπορούσαμε να αναλύουμε τα ευεργετικά της αποτελέσματα για ώρες, όμως το σίγουρο είναι πως όταν ένα ταξίδι συνδέεται με την γνωριμία με τον κόσμο (σε οποιαδήποτε κλίμακα ανθρώπινου ενδιαφέροντος και να αυτό εκτείνεται) τότε τα άτομα συγκροτούν μια κοσμοπολίτικη ψυχή που τόσοι ποιητές έχουν εξυμνήσει μέσα από τα έργα τους (βλέπε Σεφέρη, Καβάφη κλπ.). Ακόμη και στις δυσμενείς συνθήκες της σύγχρονης κακοποιημένης Ελλαδίτσας,  ένα ταξίδι πάντα εκπολιτίζει και διαμορφώνει τα ισόποσα των ανθρώπων μέσα στην ζωντανή πραγματικότητα που βιώνουμε.

Οπότε, η λύση δεν είναι να απαγορεύσουμε ή έστω να αποτρέψουμε την προοπτική για δημιουργία ολοκληρωμένων πολιτών, αλλά να βρούμε πως το υπάρχον κράτος μπορεί να μεριμνήσει για να δώσει στα παιδιά την σπίθα του κοσμοπολίτη ανθρώπου. Αν θες να είσαι δίκαιος δεν καταργείς για όλους τις εκδρομές απλώς για να μην αδικηθούν οι λίγοι, αλλά ψάχνεις μετά κόπων και βασάνων να βρεις πως θα δώσεις την ευκαιρία και σε αυτούς του λίγους να γίνουν πολίτες του κόσμου. Και δεν χρειάζεται να διαβάσω καν ολόκληρη την εγκύκλιο για να το διαπιστώσω αυτό!

 

More about ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ

Σχολαστικός μέχρι αηδίας και θεωρεί πως τα προγράμματα είναι για να μην τα ακολουθούμε. Για αυτόν, όλα στον κόσμο υπάρχουν για να καταρρίπτονται και ακόμη και στα 18 του δεν φοβάται να δει τον κόσμο όπως είναι… πράγμα που σημαίνει εκνευριστικά ρεαλιστής. Στην προσωπική του ζωή θερμός υποστηρικτής του πλατωνικού έρωτα, με άλλα λόγια ντροπαλός και συνομιλητής του εαυτού του. Παρόλα αυτά, λατρεύει τις προκλήσεις και δεν μπορεί να κάθεται ενώ βλέπει τον κόσμο γύρω του να αλλάζει. Θέλει να είναι μέσα σε όλα και «βιάζεται» να ζήσει την ζωή!

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *