STRESS FREE

February 12, 2018

Θα ξεκινήσω με την χιλιοειπωμένη ερώτηση «Τι είναι το στρες;» απλά και μόνο για να τονίσω ότι είναι διαφορετικός όρος από τον όρο του άγχους ή του φόβου και ας χρησιμοποιούνται τις περισσότερες φορές ο ένας στην θέση του άλλου. Το στρες είναι η λέξη που χρησιμοποιούν πολλοί άνθρωποι, όταν περιγράφουν πως οι απαιτήσεις της ζωής τους μοιάζουν να μεγαλώνουν περισσότερο απ’ όσο μπορούν να αντέξουν, αρκετά συχνό φαινόμενο στις μέρες μας. Το στρες βιώνεται από όλους ανεξαιρέτως ακόμη και από τα παιδιά. Όταν κάποιος αντιμετωπίζει ένα σημαντικό γεγονός, όπως μία προθεσμία στην δουλειά, εξετάσεις στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, το σώμα και το μυαλό αντιδρούν σε αυτό το γεγονός. Αυτή η σωματική και ψυχολογική αντίδραση ονομάζεται στρες. Φυσικά και τα σημαντικά γεγονότα της καθημερινότητας αυξάνονται συνεχώς άρα ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα όρια μας αρκετά συχνά.

Η αντίδραση του καθενός όπως και η ικανότητα αντοχής διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ορισμένοι διατηρούν την ψυχραιμία τους κάτω από οποιαδήποτε έντονη πίεση κι άλλοι αποδιοργανώνονται με την ελάχιστη. Επειδή δεν υπάρχει «γονίδιο του άγχους» είναι αδύνατο να προβλεφθεί ποιος θα επηρεαστεί περισσότερο από το στρες. Ωστόσο, ανάλογα με τον χαρακτήρα, τις ικανότητες, την προσωπικότητα και τις προηγούμενες εμπειρίες της ζωής του ο καθένας αντιδρά διαφορετικά.

Ας δούμε λοιπόν τι συμβαίνει στον οργανισμό μας κάθε φορά που στρεσάρεται για τον οποιοδήποτε λόγο :

Σε μία κατάσταση που μας προκαλεί άγχος, ο εγκέφαλος αναγνωρίζει τον στρεσογόνο παράγοντα και τοποθετείται σε κατάσταση εγρήγορσης. Οι βασικές αντιδράσεις του σώματος καθορίζονται από την αδρεναλίνη, την νορεπινεφρίνη και την κορτιζόλη.

Ο πρωταρχικός ρόλος της νορεπινεφρίνης όπως και της αδρεναλίνης είναι η διέγερση. Σε μία κατάσταση άγχους ο εγκέφαλος μοιάζει να «ξυπνά» και να είναι πιο επικεντρωμένος, έτοιμος να ανταποκριθεί στην εκάστοτε περίσταση. Η πρώτη φάση της φυγής-πάλης όπως ονομάζεται είναι υπεύθυνη για την έκκριση επινεφρίνης (αδρεναλίνης) από τα επινεφρίδια. Το σώμα έχει προετοιμαστεί για δράση, την άμεση αντίδραση που πρέπει να συμβεί ως απάντηση στον κίνδυνο. Μερικά συμπτώματα που εμφανίζονται στο σώμα είναι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού παλμού, αύξηση του σακχάρου στο αίμα, μούδιασμα κ.α. Είναι η πρώτη και αυτόματη αντίδραση του οργανισμού οπότε και γίνεται μέσα σε δευτερόλεπτα. Σε μία τέτοια κατάσταση η καρδιά χτυπά γρηγορότερα για να προωθήσει το αίμα πιο γρήγορα στο σώμα. Το πεπτικό σύστημα αναστέλλεται για να μπορέσει το σώμα να επικεντρωθεί στην πιο άμεση απειλή. Αυτή είναι η φυσιολογική και υγιείς αντίδραση, το “σύστημα συναγερμού” του σώματος όλων.

Η παραγωγή της κορτιζόλης γίνεται από τα επινεφρίδια και στοχεύει στο να δώσει ενέργεια στο σώμα όταν αυτό βρεθεί σε συνθήκες στρες. Ονομάζεται βραδεία αντίδραση γιατί θέλει από μερικά λεπτά έως και ώρες για να ενεργοποιηθεί. Στην συνέχεια ενεργοποιεί τα κύτταρα του σώματος, τους ενδοκρινείς αδένες και τον εγκέφαλο. Η κορτιζόλη, αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα διασπώντας το γλυκογόνο που είναι αποθηκευμένο στο συκώτι και απενεργοποιεί όλα τα συστήματα του σώματος όπως π.χ. το ανοσοποιητικό που δεν χρειάζονται στην καταπολέμηση του στρεσογόνου παράγοντα. Με λίγα λόγια βοηθά το σώμα να συγκεντρώσει την ενέργεια που έχει αποθηκευμένη.

Άρα, λοιπόν, ως μία φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού μας μοιάζει ακίνδυνο και αποδοτικό. Θα ήταν αν μπορούσε να ελεγχθεί, αν όντως αποτελούσε μόνο την κινητήριο δύναμη, το έναυσμα για δημιουργία.

Η κοινωνίας μας εύκολα χαρακτηρίζεται ως κοινωνία του άγχους. Βρισκόμαστε σε υπερένταση καθημερινά για γεγονότα λιγότερης σημασίας (π.χ. η κίνηση στο δρόμο) αλλά και για μεγαλύτερης σημασίας (επαγγελματικά ή οικονομικά προβλήματα) από τα οποία βρίθει η ελληνική πραγματικότητα.

Πέρα από τα προβλήματα υγείας που μπορούν να εμφανιστούν (τα οποία δεν θα είναι καθόλου ασήμαντα σε περίπτωση που εμφανιστούν ) υποβαθμίζουμε οι ίδιοι την ποιότητα ζωής μας. Το στρες δεν μπορεί να συνδυαστεί σε καμία περίπτωση με την ψυχική γαλήνη. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την νευρικότητα, τα βίαια ξεσπάσματα, τις αυτοκαταστροφικές τάσεις και κατ’επέκταση την μείωση της παραγωγικής δράσης των ανθρώπων.

Από το 2016 στο 2017 τα ποσοστά ανθρώπων που καταφεύγουν στις ψυχολογικές γραμμές στήριξης αυξήθηκαν κατά 33%.

Ως μία φυσιολογική σωματική και ψυχική αντίδραση λοιπόν μπορεί να είναι θετικό, να μας ενεργοποιεί και να μας βοηθά να ξεπεράσουμε τις απαιτητικές καταστάσεις αλλά όσο πιο συχνό και έντονο είναι μάλλον λειτουργεί ως αντίβαρο τόσο για την ψυχική όσο και για την σωματική υγεία.

Είναι αναγκαίο να δοθεί απ’ όλους η βοήθεια και η στήριξη στα άτομα που είναι ευάλωτα στο στρες ή σε όποια αγχώδη διαταραχή. Μπορούν να την προσφέρουν οι ειδικοί ή οι γραμμές ψυχολογικής στήριξης (116-123 Ευρωπαϊκή Τηλεφωνική Γραμμή Στήριξης ενηλίκων και ηλικιωμένων). Ο έλεγχος των σκέψεων είναι μία ικανότητα για την απόκτηση της οποίας απαιτείται εξάσκηση και υπομονή.

Η ζωή αποτελείται 10% από πράγματα που μας συμβαίνουν και 90% από τις αντιδράσεις μας σ’αυτά!

More about Αλεξάνδρα Κουτρουλή

Κατάγεται από την Ιτέα Φωκίδος. Η αγάπη της για τα θεωρητικά μαθήματα την οδήγησαν να φοιτά στο τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Όνειρο της είναι να ασχοληθεί με την δημοσιογραφία. Εμπνευσμένη από τους δασκάλους της μάχιμης δημοσιογραφίας θέλει να ακολουθήσει το ήθος τους, την πίστη τους στην ελευθερία,τη δημοκρατία και το σεβασμό τους προς τον πολίτη και το κοινωνικό σύνολο χωρίς εντυπωσιασμούς με λαϊκά πυροτεχνήματα και ανυπόστατα σενάρια.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *