Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ

February 20, 2018

Πριν από λίγες μέρες ο κ. Γαβρόγλου αποφάσισε τη δημιουργία και τέταρτης Νομικής σχολής στη χώρα η οποία πιθανότατα θα βρίσκεται στην Πάτρα καθώς επίσης και μια σειρά μεταρρυθμίσεων στο χώρο της ανώτατης παιδείας όπως η δημιουργία ενός νέου ΑΕΙ στη Δυτική Αττική αυτή τη φορά. Όλα αυτά τη στιγμή που τα ήδη υπάρχοντα ιδρύματα είναι ήδη προβληματικά στη λειτουργία τους λόγω έλλειψης προσωπικού (διδακτικού και διοικητικού), κατάρρευσης των εγκαταστάσεων και έλλειψης πρόσβασης σε πηγές οι οποίες είναι απαραίτητες για τους φοιτητές όλων των βαθμίδων. Πολλά από τα ΑΕΙ της χώρας αυτή τη στιγμή βλέπουν καθηγητές να συνταξιοδοτούνται και να μην αντικαθίστανται ποτέ, συνδρομές σε επιστημονικά περιοδικά και βάσεις δεδομένων να διακόπτονται λόγω έλλειψης χρημάτων η ύπαρξη δε προγραμμάτων αμοιβομένων πρακτικών ή η ανανέωση και η επέκταση του περιεχομένου βιβλιοθηκών αποτελούν όνειρα θερινής νυκτός. Είναι χαρακτηριστικό να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ η χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων μειώθηκε κατά 25% την περίοδο 2010-2014 οι δε λειτουργικές δαπάνες κατά 66%.

Βλέπουμε λοιπόν ότι σε μια πίτα που συνεχώς μικραίνει αντί να γίνει ένας σοβαρός εξορθολογισμός του τοπίου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να προστίθενται νέα “στόματα” τα οποία θα έχουν απαιτήσεις όχι μόνο λειτουργίας μια ήδη υπάρχουσας δομής αλλά δημιουργίας καινούριων από το μηδέν με όλα τα σημαντικά κόστη που αυτό συνεπάγεται. Αυτή τη στιγμή στη χώρα μας υπάρχουν τουλάχιστον 10 τμήματα που βγάζουν Πολιτικούς Επιστήμονες άλλα τόσα που βγάζουν Διεθνολόγους (!!!) 6-7 τμήματα νηπιαγωγών, δασκάλων και γυμναστών και πραγματικά αμέτρητα τμήματα που βγάζουν Οικονομολόγους. Ουσιαστικά η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή είναι μια βιομηχανία παραγωγής πτυχιούχων-ανέργων με απαξιωμένο πτυχίο και καμία προοπτική εύρεσης εργασίας που κύριο στόχο έχει την στήριξη των οικονομιών διαφόρων πόλεων της χώρας (αυτό είναι ένας πιο όμορφος τρόπος για να λέμε ότι η έκρηξη της οικοδομής ακολούθησε την έκρηξη της δημιουργίας τμημάτων και σχολών σε ολόκληρη τη χώρα).

Προφανώς και η στείρα εύρεση εργασίας δεν είναι ο μόνος στόχος και σκοπός της ύπαρξης ΑΕΙ και ΤΕΙ αλλά αλήθεια πώς θα υπάρξει ουσιαστική επιστημονική και ερευνητική παραγωγή όταν κάθε πόλη και κωμόπολη της χώρας έχει τουλάχιστον ένα πανεπιστημιακό ή τεχνικό τμήμα το οποίο δημιουργήθηκε για να επανεκλεγεί κάποιος βουλευτής ή υπουργός της εκάστοτε κυβέρνησης. Σίγουρα είναι σημαντική η οικονομική ανάπτυξη περιοχών όπως οι Σέρρες, η Κομοτηνή και το Ρέθυμνο όχι όμως αυτή να βασίζεται στο υστέρημα των γονέων που θέλουν να σπουδάσουν τα παιδιά τους, δεν είναι αυτός άλλωστε ο ρόλος της παιδείας. Ρόλος της παιδείας και των ιδρυμάτων είναι να παράγουν σοβαρούς και καταρτισμένους επιστήμονες και όχι πεπειραμένους σερβιτόρους και ντελιβεράδες.

Κάποιος θα πει ότι η αιτία της υποβάθμισης της παιδείας είναι η μείωση της χρηματοδότησης η οποία θα πρέπει να αυξηθεί και αυτό προφανώς ισχύει. Θα είναι όμως λάθος να θεωρήσουμε ότι αυτή είναι η μοναδική και ακόμα ακόμα η σημαντικότερη αιτία. Τα προβλήματα προϋπήρχαν έστω και αμβλυμμένα σε σχέση με σήμερα. Ίσως όμως σήμερα να ήρθε η ώρα να γίνει μια πραγματική τομή στη δομή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας. Ήρθε η ώρα τμήματα και σχολές να συγχωνευθούν ούτως ώστε να υπάρξουν λιγότερα μεν αλλά μεγαλύτερα τμήματα στα οποία θα συμπεριλαμβάνονται τόσο οι φοιτητές όσο και το διοικητικό και εκπαιδευτικό προσωπικό των προϋφιστάμενων σχολών. Να γίνει δηλαδή μια ουσιαστική εφαρμογή των τεχνικών των οικονομιών κλίμακας οι οποίες θα μειώσουν μεν το κόστος αλλά θα βελτιώσουν το επίπεδο του παρεχόμενου “προϊόντος”. Για να δώσω ένα παράδειγμα του τι εννοώ αυτή τη στιγμή στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν 4 οικονομικά τμήματα. Ένα το τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ ένα του Πα.Μακ ενώ υπάρχουν και τα τμήματα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής και Διοίκησης Επιχειρήσεων τα οποία επίσης εντάσσονται στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Αν αυτά τα 4 τμήματα συνενώνονταν σε 1 θα είχαμε ένα μεγάλο τμήμα Οικονομικής Επιστήμης το οποίο θα είχε τους ίδιους πάνω κάτω εισακτέους και προσωπικό αλλά θα μπορούσε συνδυαστικά να καλύψει μια πολύ μεγαλύτερη γκάμα μαθημάτων και θα είχε τη δυνατότητα δημιουργίας ενός προγράμματος σπουδών που θα βασίζεται στο τι θέλει ο φοιτητής να μάθει και όχι στο τι μπορεί το πανεπιστήμιο να διδάξει γιατί πολύ απλά θα υπάρχουν οι καθηγητές. Και μιλάμε για τμήματα τα οποία είναι σε γενικές γραμμές καλά στελεχωμένα και χρηματοδοτημένα και βρίσκονται σε μεγάλο αστικό κέντρο και σε γνωστά πανεπιστήμια. Φανταστείτε την αναβάθμιση που θα υπήρχε στα αντίστοιχα τμήματα που βρίσκονται στην επαρχία.

Προφανώς και μια τέτοια κίνηση δεν είναι εύκολη. Απαιτεί λεπτομερή προγραμματισμό, ψυχραιμία, διακομματική συναίνεση και ετοιμότητα για σύγκρουση με τοπικά συμφέροντα, όλα χαρακτηριστικά για τα οποία δε φημίζεται η εγχώρια πολιτική σκηνή. Παράλληλα θα πρέπει να γίνει σαφές σε όλους τους εμπλεκομένους ότι αυτό αποτελεί ένα βήμα προς την αναβάθμιση της παιδείας και όχι με σκοπό την εκπλήρωση της λιτότητας ή την παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων. Είναι όμως και αυτό θα πρέπει να το καταλάβουν και οι κύριοι της κυβέρνησης και οι κύριοι της αντιπολίτευσης ο μόνος δρόμος για τη δημιουργία μιας σοβαρής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Είναι η πανάκεια; Σίγουρα όχι λέω εγώ, αλλά είναι σίγουρα ένα πρώτο βήμα. Και για να προλάβω κάποιους καλοθελητές, η δημιουργία ιδιωτικών ΑΕΙ δεν είναι το επόμενο. Αλλά περισσότερα για αυτό το ζήτημα σε κάποιο επόμενο κείμενο…

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *