ΣΚΥΛΙ ΠΟΥ ΓΑΒΓΙΖΕΙ ΔΕΝ ΔΑΓΚΩΝΕΙ ( ; )

February 26, 2018

Το έτος 2018 έως τώρα, φαίνεται να μην είναι ιδιαίτερα ευοίωνο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς τους τελευταίους μήνες γινόμαστε μάρτυρες ενός ασταμάτητου κρεσέντο προκλήσεων και παραβιάσεων κάθε λογής κανόνων δημοσίου διεθνούς δικαίου από τη γείτονα χώρα. Αποκορύφωμα υπήρξε ο εμβολισμός της ελληνικής ακταιωρού «Γαύδος» από πλοίο του τουρκικού πολεμικού ναυτικού την 12η Φεφρουαρίου, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την θραύση της πρύμνης του ελληνικού σκάφους.
Από όπου και αν πιάσει κανείς το πράγμα αναφορικά με την τουρκική «διπλωματία» βρωμάει. Παρότι η Τουρκία δεν ήταν ποτέ ανάμεσα σε εκείνους που θα χαρακτηρίζαμε θιασώτες της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών και της προσπάθειας για ουσιαστικό διάλογο, το τελευταίο διάστημα το ποτήρι κυριολεκτικά ξεχείλισε. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετρ των προκλήσεων και της προσπάθειας υποσκελισμού κάθε είδους βήματος για την ομόνοια στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, δεν θα περάσει εβδομάδα που δεν θα επιχειρήσει να κερδίσει τις εντυπώσεις με κάποια δήλωσή του ως προς την κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου, το κυπριακό ή την στάση της ελληνικής πολιτείας σχετικά με ποικίλα ζητήματα που αφορούν και την Τουρκία.
Βέβαια, κανείς δεν πρέπει να λησμονεί πως κάθε δήλωση του Τούρκου προέδρου έχει δύο αποδέκτες. Ο πρώτος αποδέκτης είναι πάντα ο τουρκικός λαός, οι ψηφοφόροι από τους οποίους αντλεί εδώ και πολλά χρόνια την εξουσία του ο Ρ. Τ. Ερντογάν. Ο δεύτερος αποδέκτης, θα είναι συνήθως η Ελλάδα και εν συνόλω η Ευρωπαϊκή Ένωση ή οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ως προς τον πρώτο αποδέκτη, δηλαδή τον τουρκικό λαό, ο πρόεδρος της γείτονος χώρας γνωρίζει πάρα πολύ καλά πως οι μεγαλύτεροι εχθροί του δεν βρίσκονται εκτός των τουρκικών συνόρων, αλλά εντός αυτών. Την στιγμή που στο εσωτερικό της η Τουρκία βρίθει συγκρούσεων και διχασμού, ιδίως μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, ο Ερντογάν όχι μόνο δεν έχει την δύναμη που είχε κάποτε, αλλά η εξουσία του κινδυνεύει όσο ποτέ άλλοτε. Στην προσπάθειά του να πνίξει το πραξικόπημα και να αφανίσει τους πολιτικούς του αντιπάλους, απέλυσε και έστειλε στην φυλακή δεκάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους, στρατιωτικούς, δικαστές, εκπαιδευτικούς και δημοσιογράφους.
Απειλώντας λοιπόν ο Τούρκος πρόεδρος όποιον σταθεί στο πέρασμά του, από δυσμάς προς ανατολάς, στοχεύει τόσο στο να τρομοκρατήσει τους εσωτερικούς του αντιπάλους, όσο και να ευχαριστήσει όσους μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν ακόλουθούς του. Ο Ρ. Τ. Ερντογάν εδώ και καιρό προσπαθεί να προσεγγίσει το τουρκικό ακροδεξιό κόμμα των Γκρίζων Λύκων, οι οποίοι βεβαίως τέρπονται στο άκουσμα απειλών προς την Ελλάδα και την Κύπρο, και βλέπουν ενδεχομένως στο πρόσωπό του την αναβίωση κάποιου Οθωμανού Σουλτάνου.
Υπάρχει μία ζύμωση από το 2016 και μετά, μία ζύμωση πολιτική και κοινωνική η οποία εντοπίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα της Τουρκίας, εκεί όπου ο Ρ. Τ. Ερντογάν δεν είναι τόσο δυνατός και οι φιλελεύθερες ιδέες του δυτικού κόσμου φαίνονται ελκυστικές, διότι οι περιοχές αυτές διαπνέονται από τις ιδέες του κεμαλισμού, τον οποίον ο Ερντογάν προσπαθεί εδώ και πολλά χρόνια να εξαφανίσει. Δεν είναι άλλωστε μυστικό το ότι ο Ερντογάν αναδεικνύετο και εξακολουθεί να αναδεικνύεται πρόεδρος χάρη στην ενδοχώρα της Τουρκίας, δηλαδή τους κατοίκους των μικρότερων πόλεων και των χωριών, οι οποίοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία δηλώνουν συντηρητικοί μουσουλμάνοι. Η ζύμωση που υπάρχει λοιπόν στις μεγάλες τουρκικές πόλεις, θα προκαλέσει αναπόφευκτα το μεγάλο «μπαμ» στο εσωτερικό της χώρας, που δεν θα θυμίζει σε τίποτα τα γεγονότα του 2016. Οι Τούρκοι πολίτες έχουν απαυδήσει, βλέπουν καθημερινά τα δικαιώματά τους να καταπατώνται και τη μοίρα τους σαν έθνος να οδηγεί στον πουθενά, και αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο κ. Ερντογάν.
Η Τουρκία – και όταν λέω Τουρκία εννοώ το επίσημο κράτος, γιατί ο λαός δεν φταίει σε κάτι – μοιάζει να θέλει απλώς να δημιουργεί εχθρούς και όχι φίλους. Η ανάμειξή της στον πόλεμο της Συρίας τους τελευταίους μήνες, δήθεν χάριν του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, οι συνεχείς συγκρούσεις με τους Κούρδους αντάρτες στο εσωτερικό της, η συνεχείς προκλήσεις κατά της Ελλάδας, όλα αυτά μαζί συνθέτουν ένα σκηνικό μιας χώρας που δεν ξέρει πού πατά και που βρίσκεται, μιας χώρας που μοιάζει να έχει χαθεί στον ορυμαγδό των εχθροπραξιών και των συγκρούσεων. Θα έλεγε κανείς πως πληρώνει τις συνέπειες των προηγούμενων πράξεών της, των αμαρτιών του παρελθόντος.
Όσον αφορά τα καθ’ ημάς, τον δεύτερο αποδέκτη ως επί το πλείστον των εξαγγελιών της τουρκικής κυβέρνησης, είμαστε και πάλι στο ίδιο έργο θεατές εδώ και δύο τουλάχιστον δεκαετίες. Οι τουρκικές κυβερνήσεις συνεχίζουν την ρητορική του αλυτρωτισμού και του μίσους, παραβιάζοντας κατά κόρον διεθνείς συνθήκες και κανόνες. Απειλητικές δηλώσεις, όπως αυτή του Τούρκου Πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ ο οποίος δήλωσε πως «μπορούμε να εξουδετερώσουμε οποιαδήποτε απειλή» με ξεκάθαρους αποδέκτες την Αθήνα και την Λευκωσία, βρίσκονται στην ημερήσια ατζέντα των Τούρκων αξιωματούχων. Χθες, ο Ρ. Τ. Ερντογάν δήλωσε πως οι Τούρκοι πολίτες θα πρέπει να είναι έτοιμοι για ενδεχόμενη επιστράτευση, «αν και κάτι τέτοιο μάλλον δεν θα χρειαστεί». Η ένταση όμως κορυφώθηκε δέκα περίπου ημέρες πριν, όταν τουρκική ακταιωρός εμβόλισε πλοίο του ελληνικού λιμενικού κοντά στα Ίμια, το οποίο έχει αγορασθεί από την Ε.Ε. προκειμένου να επιτηρεί τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Εκατέρωθεν δηλώσεις, προειδοποιήσεις από την Ελλάδα και την Κομισιόν, ωστόσο δεν νομίζω ότι πρόκειται αν δούμε κάτι διαφορετικό. Αυτή τη φορά αποφύγαμε την τελευταία στιγμή ένα θερμό επεισόδιο, κανείς όμως δεν μας εγγυάται πως θα γίνει το ίδιο και την επόμενη φορά, εκτός και αν κάποιος είναι τόσο αφελής ώστε να πιστέψει πως η Τουρκία θα συμμορφωθεί με τις διεθνείς δεσμεύσεις της.
Είναι ομολογουμένως αντικειμενικά δύσκολο έργο το να ερμηνεύσει κανείς νηφάλια και ανεπηρέαστα τις ενέργειες της Τουρκίας, και αυτό οφείλεται τόσο στις διαχρονικές και ιστορικές συγκρούσεις της με τη χώρα μας, όσο και στην γενικότερη ροπή μας να ερμηνεύουμε τα γεγονότα κάπως επιδερμικά. Το Τουρκικό Κράτος από όποια πλευρά και αν το δει κανείς, ακολουθεί πιστά από την ίδρυσή του μία στρατηγική που αποτελεί τροχοπέδη για την οικοδόμηση φιλικών σχέσεων με τους γείτονες. Η στρατηγική αυτή, πέραν του προφανούς προορισμού της για εσωτερική κατανάλωση και τέρψη της πάλαι ποτέ οθωμανικής υπερηφάνειας, αποσκοπεί ανοιχτά και στην κτήση νέων εδαφών και σε ανομολόγητες αλυτρωτικές διαθέσεις. Δοθείσης της ευκαιρίας μπορεί να έχουμε κάτι αντίστοιχο με το 1973 και την εισβολή στην Κύπρο, κραυγαλέα περίπτωση όπου «δεν άνοιξε μύτη» με το συμβάν. Εκτιμώ ότι στην παρούσα φάση που βρίσκεται ιστορικά η Τουρκία, δεν θα επιχειρούσε θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο ή οπουδήποτε αλλού, γιατί της λείπει η ομοθυμία σαν έθνος. Εάν ο Ερντογάν δεν είχε φέρει τα πράγματα έως εδώ που είναι σήμερα στο εσωτερικό της χώρας του, κανείς δεν ξέρει με τι δεδομένα θα μιλούσαμε σήμερα. Για την ώρα τουλάχιστον, ας θεωρήσουμε πως σκυλί που γαβγίζει, δεν δαγκώνει.

More about ΑΚΗΣ ΚΟΥΦΗΣ

Κάπου ανάμεσα στην ενασχόληση με τις σπουδές του στη νομική και τις ατελείωτες ώρες ακρόασης μέταλ μουσικής, ασχολείται και με τον σχολιασμό της πολιτικής, κυρίως, επικαιρότητας. Όνειρό του είναι να ταξιδέψει στα μεγαλύτερα ροκ φεστιβάλ του πλανήτη και να δει live τους Iron Maiden. Πιστεύει ότι δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από την καλή μουσική και το καλό βιβλίο, παρέα πάντα με την απαραίτητη δόση καφέ.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *