Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑ ΕΚΔΗΛΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ

May 10, 2018

Ο προσφάτως εκλεχθείς νέο-«Σουλτάνος» της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τα «παζάρια» του με την Ελλάδα για τους δύο έλληνες στρατιωτικούς που συνελήφθησαν στον Έβρο και κρατούνται στις φυλακές υψίστης ασφαλείας της Αδριανούπολης δεν είναι το μόνο ακραίο παράδειγμα προκλητικής συμπεριφοράς από την μεριά της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια. Η ίδια η ιστορία, μάλιστα, έχει αποδείξει πολλάκις τον απερίσκεπτο χαρακτήρα που έχει υιοθετήσει το κράτος της Τουρκίας από τα χρόνια κιόλας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετά το πέρασμα μιας περιόδου επεκτατισμού της έως και σήμερα όπου τα στοιχεία επεκτατικών εκφράσεων δεν εκλείπουν από τις δηλώσεις τόσο του θεοποιημένου ηγέτη της όσο
και των υπολοίπων υψηλόβαθμων στελεχών της. Δεν είναι αδικαιολόγητη, λοιπόν, η εντύπωση που έχει δημιουργηθεί περί αδιάκοπης δυσχέρειας στις σχέσεις της Τουρκίας με τις χώρες του ευρύτερου γεωγραφικού-πολιτικού γίγνεσθαι που επιβεβαιώνουν συνεχώς τις φήμες κακής γειτονίας της με τον κόσμο. Για μια ακόμη φορά, το νεοφερμένο Σουλτανάτο που είχε καταλυθεί ήδη από την 1 η Νοεμβρίου του 1920 φέρνει στο επίκεντρο της προσοχής μια νέα σειρά από απόπειρες του Τουρκικού κράτους να ενισχύσει την δύναμη και την επιρροή της σε Ανατολή και Δύση.

Το έτος του 1923 αποτέλεσε μια ιστορική χρονιά στον τομέα των συνθηκών ανακωχής και ειρήνης, αφού με την Συνθήκη της Λωζάνης τέθηκαν τα πρώτα θεμέλια εκδημοκράτισης της έως τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και διαμορφώθηκαν τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας. Υπογράφηκε από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις άλλες χώρες που πολέμησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την Μικρασιατική εκστρατεία (1919-1922), ενώ στην συνέχεια οδήγησε στη διεθνή αναγνώριση της
κυριαρχίας της νεοϊδρυόμενης Δημοκρατίας της Τουρκίας ως κράτους-συνέχειας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με την δημοκρατία να ανακηρύσσεται επίσημα στις 29 Οκτωβρίου στην Άγκυρα, τη νέα πρωτεύουσα της χώρας. Η αρχική ουδετερότητά της στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και η μεταγενέστερη ένταξη της με την μεριά των Συμμάχων στην τελική φάση του πολέμου, όσο και η συμπερίληψή της στα ιδρυτικά κράτη-μέλη του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) το 1945 ενθάρρυναν ακόμη περισσότερο την θέση της Τουρκίας ως συμβαλλόμενο μέλος στα παγκόσμια
ζητήματα, ειδικότερα ύστερα από την ένταξή της στο ΝΑΤΟ το 1952. Ακολούθησαν χρόνια κατά τα οποία έγιναν πολλά πειραματικά πλάνα, όπως αυτό της ένταξής της στην ΕΕ, όμως και άλλες πιο απειλητικές απόπειρες που ταλανίζουν μέχρι και σήμερα τον βίο της περιφερειακής της συνύπαρξης. Ο λόγος, φυσικά, γίνεται για την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου του 1974 και την κατάληψη μεγάλου εδάφους της Βόρειας Κύπρου που αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία ως «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και που διεπράχθη παρά το ψήφισμα του ΟΗΕ που ζητούσε την απόσυρση των τουρκικών δυνάμεων από την περιοχή. Εν ολίγοις, ύστερα από την πραγματοποίηση τεσσάρων πραξικοπημάτων εντός 37 χρόνων (1960-1997) η ιστορία φαίνεται να ξετυλίγει τα μοιραία πέπλα της μέχρι την πρόσφατη απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι του 2016 στην Τουρκία. Σύμφωνα με την τουρκική κυβέρνηση το πραξικόπημα είχε ενορχηστρωθεί από ομάδα στρατιωτικών εντός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων προκαλώντας υλικές ζημιές, μεταξύ των οποίων το τουρκικό Κοινοβούλιο και το Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας και αρίθμησε 265 νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Βέβαια, η αλήθεια που σκιάζεται πίσω από το συμβάν ίσως να μην έρθει ποτέ στο φως της δημοσιότητας, καθώς φημολογίες θέλουν ως κύριο ενορχηστρωτή του πραξικοπήματος τον ίδιο τον Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κίνησε τα νήματα ώστε να ζημιωθεί η ισχύς του στρατού και η υποστήριξη του λαού σε αυτόν και ταυτόχρονα να δικαστούν, να ενοχοποιηθούν και στην συνέχεια να φυλακιστούν χιλιάδες πολιτικοί του αντίπαλοι (ή και πιθανοί μελλοντικοί κίνδυνοι). Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την παραπάνω θεωρία έρχεται να ενισχύσει το ξαφνικό δημοψήφισμα τον Απρίλη του 2017 που ουσιαστικά εμπεριείχε θεσμικές τροποποιήσεις στους συνταγματικούς κανονισμούς της χώρας και την ίδια στιγμή αναδείκνυε τον Ερντογάν σε πρόεδρο με «υπέρ-δυνάμεις» πάνω στην εκτελεστική και νομοθετική εξουσία, ή με λίγα λόγια σε ένα νέο-«Σουλτάνο» που ασκεί όλες τις εξουσίες άμεσα και αυτεξούσια.

Και πλησιάζοντας στις γειτονικότερες υποθέσεις καλείται αναγκαία η αποσαφήνισητης διαδικασίας που ακολούθησε (και εξακολουθεί να παραμένει ανεκπλήρωτη) περί ένταξής της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενταξιακές Σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ

Οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας ήταν πάντοτε πολύ ασαφείς, καθώς περιλάμβαναν αρμονικές περιόδους συνεργασίας αλλά και ταραχώδεις λεκτικούς και διπλωματικούς διαπληκτισμούς κυρίως λόγω της προκλητικής στάσης της δεύτερης. Το 1963 ήταν η αφετηρία όπου οι δύο εταίροι ξεκίνησαν την προσπάθεια να εδραιώσουν μια σταθερή και εποικοδομητική σχέση και ενώ σημείωσαν εξαιρετική πρόοδο με το πέρασμα του χρόνου, εξακολουθεί να υπάρχει πολύς δρόμος μέχρι να γίνει η Τουρκία κράτος-μέλος της ΕΕ (αν πλέον μπορεί να υφίσταται αυτή η έννοια). Ως εκ τούτου, την ίδια χρονιά η Συμφωνία της Άγκυρας αποτέλεσε την εναρκτήρια σύμβαση σχετικά με μια διαδικασία τριών σταδίων με στόχο την τελωνειακή ένωση μεταξύ των δύο μερών και τη διευκόλυνση της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), που ωστόσο δεν τέθηκε σε ισχύ μέχρι το 1995, όταν δημιουργήθηκε μια ζώνη ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ των δύο εταίρων. Από την ημερομηνία αυτή και ύστερα, πλήθος εμπορευμάτων, εξαιρουμένων των γεωργικών προϊόντων και υπηρεσιών, μπορούν να ταξιδεύουν μεταξύ των δύο περιοχών χωρίς τελωνειακούς περιορισμούς, γεγονός που
αποτελεί σημαντικό παράγοντα που καθιστά την Τουρκία μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στον κόσμο.

Το αμέσως επόμενο καταλυτικό γεγονός σημειώθηκε το 2008, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενημέρωσε τον συνεταιρισμό για την προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ (2008/157 / ΕΚ) και η οποία είχε ήδη εγκριθεί το 2001. Αυτό ήταν το κύριο εργαλείο που καθοδηγούσε την Τουρκία μέσω των προετοιμασιών της για την ένταξή της, καθιστώντας σαφές ότι η χώρα έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει ένα είδος & κοινοτικού κεκτημένου", δηλαδή να τροποποιήσει τη νομοθεσία του προκειμένου να ανταποκριθεί στα κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα. Ωστόσο, από τις 24 Νοεμβρίου 2016 οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις αναβλήθηκαν με απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λόγω αμφιβολιών για την ορθή προφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το κράτος δικαίου.

Η περίοδος του 2016 ήταν σίγουρα ιστορικός χρόνος για τον κόσμο και ειδικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η διπλωματία αντιμετώπισε το πραγματικό πρόσωπο μιας σύγχρονης απολυταρχίας, πόσο μάλλον τις δυσκολίες διατήρησης μιας ευθυγραμμισμένης και αρμονικής πολιτικής με την Τουρκία. Τα γεγονότα που προκλήθηκαν και ακολούθησαν το πραξικόπημα στην Άγκυρα ήταν ζωτικής σημασίας για την ανατροπή των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και των μελών της ΕΕ από άποψη πολιτικής σταθερότητας και νομοθετικής συμμόρφωσης. Οι περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η υπονόμευση της δημοκρατίας, καθώς και η παραβίαση του δικαιώματος έκφρασης των δημοσιογράφων και των μέσων μαζικής ενημέρωσης, πολλοί εκ των οποίων έπεσαν θύματα ποινικής δίωξης και φυλάκισης, απομακρύνει την Τουρκία από τα μονοπάτια μιας δημοκρατικής χώρας που διέπεται από το κράτος δικαίου. Επιπρόσθετα, με τις διμερείς σχέσεις να έχουν επίσης κατακερματιστεί λόγω της διαφωνίας της Ελλάδας και της Τουρκίας για το Αιγαίο και την αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου το μέλλον των Αιγιακών χωρών μέλλεται δυσοίωνο.

Η έκβαση της Ιστορίας και το σκοτεινό «σήμερα»

Ακόμη και αν η συμφωνία της Τουρκίας για την προσφυγική κρίση θεμελιώνει τον μοναδικό πυλώνα διατήρησης των σχέσεων της με την Ευρώπη, ο κραυγαλέα τολμηρός χαρακτήρας στις αποφάσεις της και στον τρόπο που διαχειρίζεται καταστάσεις και λαμβάνει μέτρα θυμίζουν λαϊκό προσκύνημα μόνο των οπισθόβουλων συντηρητικών, οι οποίοι με κανέναν δισταγμό δεν θα ξανά-ύψωναν το χέρι τους για να χαιρετήσουν «ναζιστικά» και με μπόλικη περηφάνια τον θεόσταλτο λαϊκιστή ηγέτη τους. Και αυτό δεν αναφέρεται στην μεγάλη μερίδα του μορφωμένου πληθυσμού της Τουρκίας που ψήφισε κατά του στο δημοψήφισμα του 2017, αλλά στην λοιπή κλειστόμυαλη και ευκόλως χειραγωγημένη μάζα, που στο άκουσμα και μόνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τρέμει από την υπερβολική αίγλη.

Έτσι σταδιακά και μερικώς επίπονα φτάνουμε στο σήμερα, όπου η λίστα με τα ζητήματα που βασανίζουν την επικαιρότητα είναι ατελείωτη και συνοψίζεται ως εξής: Οι συνεχείς εδαφικές παραβιάσεις της Τουρκίας στα Ελληνικά σύνορα, η γενικότερη κρίση στα νησιά του Αιγαίου με την άφιξη ορδών από πρόσφυγες και τα απειλητικά μηνύματα της Τουρκικής Κυβέρνησης προς Ελλάδα, Κύπρο, Ανατολή και Δύση είναι μερικά από αυτά. Παράλληλα, τα παραπάνω γεγονότα συνοδεύονται από το αίτημα ανταλλαγής των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Αδριανούπολη με τους οκτώ στρατιωτικούς που φέρονται υπεύθυνοι για το πραξικόπημα στην Άγκυρα και κατέφυγαν με άσυλο στην Ελλάδα και την πρόσφατη θανατηφόρα πτώση του Έλληνα πιλότου στο Αιγαίο καθώς επέστρεφε από μια αποστολή για να αναχαιτίσει τα τουρκικά αεροσκάφη που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας. Αυτά και άλλα πολλά, τα οποία αφορούν τον λεκτικό και έμπρακτο πόλεμο της Τουρκίας στην Δύση και εναντίον των Κούρδων, ειδικότερα στην Αφρίν της Συρίας, όπου εισέβαλε ύστερα από επίκληση του άρθρου 51 του ΟΗΕ και έως ότου το Συμβούλιο Ασφαλείας λάβει δραστικά μέτρα για να διατηρήσει τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Χωρίς σταματημό στο νοσηρό αυτό Τουρκικό φαινόμενο, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε σύντομα εκλογές στις 24 Ιουνίου, σχεδόν ενάμιση χρόνο πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία του Νοεμβρίου 2019. Και αναμένεται να κερδίσει, διότι κατάφερε για άλλη μια φορά να στρέψει όλες τις εύνοιες προς όφελός του: μαχητικός εθνικισμός, ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και κατάσταση έκτακτης ανάγκης ύστερα από πραξικόπημα είναι οι έννοιες που του επιτρέπουν να αναπτύξει δυνάμεις ασφαλείας για να συντρίψει το αντίπαλο στρατόπεδο και να έχει σχεδόν πλήρη έλεγχο των τουρκικών μέσων ενημέρωσης. Αξίζουν, λοιπόν, συγχαρητήρια για τα μαθήματα χειραγώγησης, ασπλαχνίας και πολιτικής ακρίβειας που προσέφερε στον καθημερινό βίο της ανθρωπότητας, που δυστυχώς όμως λειτουργούν σε βάρος αξιόλογου μέρους της.

Ίσως τελικά και να είχε δίκιο ο αείμνηστος και χαροκαμένος Frank Underwood (από το Τηλεοπτικό Πολιτικό Δράμα “House of Cards”) όταν διατύπωσε το “There’s no better way to overpower a trickle of doubt than with a flood of naked truth.”, because “Democracy is so overrated.”. Για αυτό fasten your seatbelts, επειδή προμηνύεται δακρύβρεχτο-νευρικό «γέλιο».

More about ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ

Σχολαστικός μέχρι αηδίας και θεωρεί πως τα προγράμματα είναι για να μην τα ακολουθούμε. Για αυτόν, όλα στον κόσμο υπάρχουν για να καταρρίπτονται και ακόμη και στα 18 του δεν φοβάται να δει τον κόσμο όπως είναι… πράγμα που σημαίνει εκνευριστικά ρεαλιστής. Στην προσωπική του ζωή θερμός υποστηρικτής του πλατωνικού έρωτα, με άλλα λόγια ντροπαλός και συνομιλητής του εαυτού του. Παρόλα αυτά, λατρεύει τις προκλήσεις και δεν μπορεί να κάθεται ενώ βλέπει τον κόσμο γύρω του να αλλάζει. Θέλει να είναι μέσα σε όλα και «βιάζεται» να ζήσει την ζωή!

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *