Η καθημερινη δικτατορια των “νοικοκυραιων” σε δραση

November 19, 2018

Ενόψει του Πολυτεχνείου είχα στο νου μου να κάνω μια περίπλοκη σύγκριση ανάμεσα στη συμπεριφορά αυταρχικών strongmen τύπου Duterte και Orban με την ελληνική στρατιωτική συστημική κουλτούρα. Στο λόγο μου, ήμουν με τον κέρσορα στο προσχέδιο και προσπαθούσα να είμαι δίκαιος και να θέσω το ζήτημα σε ακριβή μέτρα.

Μετά διάβασα την είδηση και το έσβησα όλο, όπως ήταν.

Ποια είδηση; Απ’ ο,τι δείχνουν οι τοξικολογικές εξετάσεις στο πτώμα του Ζακ Κωστόπουλου, ο νεαρός ακτιβιστής δεν είχε κάνει χρήση ναρκωτικών πριν την είσοδό του στο κοσμηματοπωλείο, τη μέρα που ένα μάτσο «νοικοκυραίοι» αποφάσισαν (κυριολεκτικά) να τον σκοτώσουν στο ξύλο.

Στην αρχή το στόρι ήταν πως μπήκε για ληστεία- λέγανε, μάλιστα, και για κάποιο μαχαίρι που κρατούσε. Γιατί ένας ακτιβιστής με δουλειά και γνωστή αποστροφή στη βία είναι φυσιολογικό να προσπαθήσει να ληστέψει κοσμηματοπωλείο. Και μάλιστα χωρίς να κρατάει τίποτα. Ένα άτομο με τη σωματική διάπλαση του Κωστόπουλου. Κι αυτό σε ορισμένους ακούστηκε λογικό. Μάλιστα.

Σε μια προσπάθεια να σωθούν όσα δεν σώζονται, «κάπως» βρέθηκε κοντά στον νεκρό ένα μαχαίρι που δεν είχε ακουμπήσει και «κάπως» διαδόθηκε πως ο Ζακ ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών. «Κάπως» έτυχε και οι πληροφορίες αυτές έπαιξαν αστραπιαία στα συστημικά μέσα (με τον κοσμηματοπώλη να ποζάρει ως «αγανακτισμένο θύμα» και την εικόνα του πραγματικού θύματος να παίζει σε repeat από δίπλα) και «κάπως» όλοι όσοι έτυχε να ήταν κοντά βεβαίωναν με πάθος πως ο νεαρός πέθανε επειδή έπεσε μόνος του στην τζαμαρία της προθήκης.

Τελικά απ’ ο,τι φάνηκε στα βίντεο από τη σκηνή, τον πυροσβεστήρα δεν τον πήρε επειδή ήθελε να καταστρέψει το μαγαζί, αλλά επειδή η πόρτα κλείδωσε πίσω του και δεν μπορούσε να βγει έξω. Στην τζαμαρία δεν σκόνταψε- προσπαθούσε να ξεφύγει από έναν τύπο που τον χτυπούσε. Δεν φαίνεται από πουθενά πως κρατούσε μαχαίρι. Και ήταν ήδη κάτω την ώρα που του έσπαγαν το κεφάλι. Και πριν πέσει κάτω, πριν καν το περιστατικό, ήταν τελείως νηφάλιος.

Πλέον, που το θέμα έχει αρχίσει να μπαίνει στη σωστή του διάσταση, υπάρχουν πολλά για τα οποία μπορεί να αναρωτηθεί κανείς: Έστω ότι μπαίνει κάποιος σε ένα κοσμηματοπωλείο νηφάλιος για να το ληστέψει χωρίς να κρατάει τίποτα. Πρώτον: γιατί να τρέξει; Δεύτερον: τι έγινε στο κοσμηματοπωλείο και πανικοβλήθηκε τόσο, που προσπαθούσε να κατεβάσει μια πόρτα με πυροσβεστήρα; Τρίτον: πως βρέθηκε να μην μπορεί να σηκωθεί και να μπουσουλάει για να ξεφύγει εάν ήταν νηφάλιος;

Αλλά η ζημιά έχει γίνει.

Κανείς δεν θα τιμωρηθεί για όλα τα poll (της Τατιάνας, του ΑΡΤ και των άλλων) που αναφέρονταν σε «τοξικομανή ληστή» και στην «ηρωοποίηση του θύτη». Η λάσπη που ήταν να πέσει έπεσε πάνω στις πορείες και τις διαδηλώσεις και τα πανό υπέρ του ανθρώπου που πέθανε σε όλην αυτήν την ιστορία. Κανείς δεν θα στενοχωρηθεί ή αναθεωρήσει.

Επειδή στην Ελλάδα διαχρονικά έχει επικρατήσει η κουλτούρα του «νοικοκύρη».

Φυσικά, όταν μιλάμε για «νοικοκύρηδες», δεν εννοούμε όλους τους νοικοκύρηδες. Ο Περικλής και η Ηριάννα δεν είναι «νοικοκύρηδες» γιατί είναι αναρχικοί- το δικό τους σπιτικό και οι δικές τους επαγγελματικές πορείες δεν μας νοιάζουν. Ο Ζακ δεν ήταν «νοικοκύρης» γιατί δεν είχε συμβατικό σεξουαλικό προσανατολισμό και γιατί η δουλειά του ήταν να συμμετέχει σε drag παραστάσεις- άσχετα με το αν συντηρούσε αξιοπρεπώς τον εαυτό του και παρείχε ψυχαγωγία. Οι Αντετοκούνμπο δεν είναι «νοικοκύρηδες» γιατί είναι έγχρωμοι- παρόλο που μπορώ να σύρω ένα δίχτυ στο δρόμο μια Τετάρτη και να ψαρέψω δεκάδες λιγότερο παραγωγικούς ανθρώπους.

Όσο φιλικά διακείμενος και να’σαι απέναντί τους, παραδέξου το: δεν σκέφτεσαι αυτούς στο άκουσμα της λέξης «νοικοκύρης».

Η λέξη «νοικοκύρης» (και στον λαϊκίστικο πληθυντικό της, «νοικοκυραίοι») έχει καταντήσει να σημαίνει τον λευκό, στρέιτ, γηγενή, μη αριστερό Έλληνα. Είναι ο παλιός, καλός, γνωστός κώδικας της εξουσίας: όταν ξεμπροστιάζονται οι συστημικές προκαταλήψεις που συντηρούν την αυθαιρεσία, δεν αλλάζουμε μυαλά- αλλάζουμε ονόματα. Οι βίαιοι εθνικιστές που πυροβολούν με καραμπίνες έξω από hot spots γίνονται «αγανακτισμένοι πατριώτες». Οι προνομιούχοι που δεν έχει χρειαστεί ποτέ να διαχειριστούν το μίσος του κόσμου γίνονται «σιωπηλή πλειοψηφία», «νομοταγείς πολίτες», «μεσαία τάξη». Κι όσοι δεν είναι, είναι «περιθωριακά στοιχεία». Που όταν εκλείπουν, ε δεν είναι ότι θέλουμε να εκλείψουν, αλλά όταν εκλείπουν θα φταίνε κάπως και δεν θα στενοχωρηθούμε κιόλας.

Το περιθώριο είναι ο χώρος που διαλέγει μια κοινωνία για όσους δεν θέλει να αναγνωρίσει ως δικούς της. Ακόμα κι εάν είναι υποχρέωσή της, δουλειά της (που λένε κι οι νοικοκύρηδες) να τους αναγνωρίσει, δεν το κάνει επειδή κάπως πρέπει να συντηρηθεί η εξουσία ορισμένων. Το πρόβλημα είναι πως πεθαίνουν άνθρωποι σαν τον Ζακ. Αλλά δεν πειράζει, οι «νοικοκυραίοι» να’ να καλά.

Για όλους αυτούς τους λόγους, όχι, δεν θα κρατήσω αποστάσεις. Δεν θα είμαι δίκαιος και δεν θα προσπαθήσω να θέσω το ζήτημα στα ακριβή του μέτρα.

Το καθεστώς της «μεσαίας τάξης» δολοφονεί χρόνια τώρα. Μπορεί το πραξικόπημα να έπεσε το ’74 και να κράτησε επτά χρόνια, αλλά η νοοτροπία πίσω της παρασιτά στα οικογενειακά τριάρια που πήραμε με δάνεια από το ’50 μέχρι σήμερα.

Ακόμα κι αν φυλακίστηκαν τα κεφάλια του τότε πραξικοπήματος, ακόμα και αν ζητήθηκαν ευθύνες, δεν παραδεχτήκαμε ποτέ πως η Χούντα του ’67 πάτησε πάνω σε μια βαθύτερη, πιο ύπουλη: την εξουσία του «νοικοκύρη», αυτού που λέει πως πιστεύει στο Θεό για να μην τον πούνε άθεο και δίνει έτσι βήμα σε κάθε Αμβρόσιο και π. Κλεομένη, αυτού που θεωρεί τον Τσουκαλά και τις σεξιστικές διαφημίσεις αστείες, αυτού που κλέβει το κράτος για να μην πάνε τα λεφτά του στους «λάθρο», αυτού που νομίζει πως το ελληνικό κράτος ανήκει σε όσους του μοιάζουν, αυτού που θέλει κατά βάθος να βολευτεί κι αν χρειάζεται να λείψουν και κάνα δυο «περιθωριακοί», κανένα θέμα.

Αυτοί ήταν η πραγματική Χούντα. Αυτοί ήταν οι δημόσιοι υπάλληλοι που τελικά πήγαν στη δουλειά τους μετά την κατάλυση του καθεστώτος, αυτοί ήταν που πήγαν για καφέ στην τριήμερη αργία μετά την αποχώρηση από την ΕΣΔΑ, αυτοί ήταν που τη μέρα του Πολυτεχνείου έκατσαν σπίτια τους (προφανώς δυσαρεστημένοι που η Αλεξάνδρας ήταν κλειστή), αυτοί ήταν που παρείχαν το ανθρώπινο δυναμικό των βασανιστών, των χαφιέδων, των χωροφυλάκων, των όχλων και των φρουρών στις φυλακές και τη Μακρόνησο.

Και νομίζουν πως επειδή οι Παπαδόπουλοι και οι Παττακοί φυλακίστηκαν, πως έχουν ξεμπερδέψει με την ιστορία; Και πως θα τα ξεχάσουμε όλα, και πως θα ζήσουν αυτοί καλά κι οι άλλοι καθόλου;

Όχι!

Όσο σπρώχνουν ανθρώπους στην αυτοκτονία, όσο φροντίζουν να τους κλειδώνουν έξω από τα κοινά, όσο τους σκοτώνουν και οι ίδιοι, με τα χέρια τους, οι «νοικοκυραίοι» έχουν ευθύνες. Ή θα διαλέξουν να μην εγκρίνουν αυτό που συμβαίνει (με κίνδυνο να σταματήσουν να είναι «νοικοκυραίοι»), ή είναι συνένοχοι, αυτοί και το νοικοκυριλίκι τους.

Στα παραμύθια δεν κερδίζει ο νοικοκύρης, αλλά ο ήρωας. Αυτός που βοηθά τον πεσμένο στο πεζοδρόμιο, και δεν τον κλωτσά στο κεφάλι για να μην λερωθεί η αστική του ησυχία. Θυμάμαι ένα απόσπασμα από το αγαπημένο μου παραμύθι, όταν ήμουν πιο μικρός: «…The Bagginses had lived in the neighbourhood of The Hill for time out of mind, and people considered them very respectable, not only because most of them were rich, but also because they never had any adventures or did anything unexpected…»

Το δίδαγμα του παραμυθιού είναι πως δεν υπάρχει χειρότερος δεσμός και χειρότερος δεσμώτης από αυτόν του «νοικοκύρη». Και χρωστώ στην παιδική μου ηλικία και στο παραμύθι αυτό (όλοι χρωστάμε σε κάποιο παραμύθι),

να μην ανεχτώ ποτέ, όσα χρόνια κι αν περάσουν, τους «νοικοκυραίους» που θεωρούν δίκαιο να λυντσάρουν έναν άνθρωπο στο κέντρο της Αθήνας και μετά να σκουπίζουν και τα αίματα, για να μη φεύγει η πελατεία.

More about ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Όταν ο Γραμματόπουλος δεν σπουδάζει Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Νομική της Κομοτηνής, τον βρίσκεις είτε σε κάποιο τερραίν να εξασκεί τα κεφαλοκλειδώματα και τα κροσέ του, είτε πάνω από κάποιο περίεργο e-book ή άρθρο που δουλεύει. Ενοχλεί για να ενοχλεί γιατί έχει πλάκα. Διαβάζεις με δική σου ευθύνη.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *