Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ BULLYING

March 7, 2019

Η σχολική κοινότητα τα τελευταία χρόνια έρχεται αντιμέτωπη με τη «μαύρη σκιά» του σχολικού εκφοβισμού που εξαπλώνεται ραγδαία αφήνοντας της πίσω κατακερματισμένες ψυχές έως και «αντίο» που πολλές φορές σιγοψιθυρίστηκαν πάνω σε μια αγχόνη . Η σειρήνα του κινδύνου από τη μάστιγα του Βullying ηχεί εκκωφαντικά πια όχι μόνο για την εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και για ολόκληρη την κοινωνία.

Ως γνωστόν, ο σχολικός εκφοβισμός πρόκειται για να φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας που έγκειται στη χρήση βίας η οποία ασκείται συστηματικά και εσκεμμένα ενίοτε με έντονη βαναυσότητα μεταξύ ατόμων τόσο εφηβικής όσο και μετεφηβικής ηλικίας. ( πχ η Υπόθεση του άτυχου φοιτητή της Γαλακτοκομικής Σχολής Γιακουμάκη όπου οι συμφοιτητές του τον κοροιδευέαν και τον χτυπούσαν). Σκοπός της χρήσης βίας είναι η επιβολή του δράστη μέσω της ταπείνωσης και της καταδυνάστευσης του θύματος με αποτέλεσμα τον ψυχικό & σωματικό πόνο.

Η επιδημιολογική αυτή διάσταση του φαινομένου του σχολικού εκφοβισμού στην ελληνική κοινωνία γίνεται αντιληπτή και μέσω στατιστικών στοιχείων. Συγκεκριμένα, το 34,96% των μαθητών στην Ελλάδα έχει νιώσει εκφοβισμό. Το 6,3% των εφήβων δέχεται διαδικτυακό εκφοβισμό ενώ το 3,6% δηλώνει ότι έγιναν οι ίδιοι δράστες. Το 42% των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας αποσιωπούνται ενώ μόνο ένα στα 10 παιδιά που βιώνουν σχολικό εκφοβισμό λαμβάνει επαγγελματική υποστήριξη. Οι περισσότερες εκδηλώσεις του σχολικού εκφοβισμού καταγράφονται μεταξύ μαθητών γυμνασίου , λυκείου αλλά δείγματα παρουσιάζονται και στη τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ασφαλώς όμως πέρα του σχολείου δραματικές διαστάσεις λαμβάνει και σε χώρους άλλους όπου δραστηριοποιούνται τα άτομα όπως για παράδειγμα στο χώρο του αθλητισμού.

Ο σχολικός ωστόσο εκφοβισμός δεν αποτελεί μόνο μια παραβατική συμπεριφορά με έντονη κοινωνική απαξία αλλά και μια ποινική επισύροντας σοβαρές ποινικές συνέπειες σε βάρος των δραστών. Η ποινική διάσταση του φαινομένου αυτού παρά το γεγονός ότι δεν πληροί την αντικειμενική υπόσταση θεσμοθετημένου αυτοτελούς εγκλήματος , οι εγκληματικές δράσεις που συνθέτουν το Bullying έχουν ενταχθεί στο άρθρο 312 ΠΚ (ως ισχύει μετά το άρθρο 8 του ν.4322\2015) ενώ κατά κανόνα πληροί την υπόσταση και πολλών άλλων σοβαρών εγκλημάτων της ελληνικής έννομης τάξης. Πρόκειται επομένως για ένα σύνθετο και περίπλοκο φαινόμενο ποικίλων αξιόποινων συμπεριφορών που ενέχει το στοιχείο ότι κατά κανόνα, διαπράττεται από ανηλίκους ή άτομα νεαρής ηλικίας.

Οι μορφές που λαμβάνει ο σχολικός εκφοβισμός είναι οι εξής :
I. Τον λεκτικό εκφοβισμό ( ειρωνείες, χλευαστικά σχόλια, απειλές)
II. Τον κοινωνικό εκφοβισμό ( διάδοση φημών, δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων, απομόνωση από την κοινωνική ομάδα)
III. Τον σωματικό εκφοβισμό ( χτυπήματα, ασελγείς πράξεις)
IV. Τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό ( εκβιασμός, απειλές δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων)

Ο ανήλικος δράστης λοιπόν κατά την εκδήλωση της παραβατικής του συμπεριφοράς όπως προαναφέρθηκε τελεί ποινικά αδικήματα δηλαδή οι συμπεριφορά του αυτή πέραν του αδικήματος του άρθρου 312 ΠΚ ( Σωματική Βλάβη Ανηλίκων) μπορεί να ενταχθεί και στην αντικειμενική υπόσταση άλλων εγκλημάτων : Εξύβριση, δυσφήμιση, συκοφαντική δυσφήμιση, απειλή, παράνομη βία, προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας, αποπλάνηση παιδιού, ασέλγεια παρά φύση, βιασμός, κλοπή, ληστεία, φθορά ξένης ιδιοκτησίας, απλή
σωματική βλάβη, βαριά σωματική βλάβη, έκθεση, ανθρωποκτονία από δόλο ή αμέλεια . Όσο αφορά περιπτώσεις ρατσιστικής συμπεριφοράς εφαρμογής τυγχάνει ο ν.927\1979 « Περί Κολασμού Πράξεων ή Ενεργειών Αποσκοπουσών εις Φυλετικάς Διακρίσεις».

Στις περιπτώσεις διαδικτυακού bullying (cyber-bullying) όπου πλέον είναι πιο σύνηθες και αποτελεί έναν πιο εύκολο τρόπο καθώς τα social media παίζουν κυρίαρχο ρόλο στη ζωή δυστυχώς των ανηλίκων εφαρμοστέα είναι τα άρθρα 348 Α΄ 3 , Β΄ 4 & Γ΄ 5 του Ποινικού Κώδικα ενώ εφαρμογής τυγχάνει και το άρθρο 22 του ν. 2472\1977 όπου τιμωρείται για την παράνομη διάδοση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Όσον αφορά τις πράξεις που συνθέτουν το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού μπορεί να αποτελούν είτε πλημμέλημα άρα τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης μέχρι 5 χρόνια είτε κακούργημα που τιμωρείται με ποινή κάθειρξης δηλαδή μέχρι 20 χρόνια και διώκονται είτε κατ έγκληση είτε αυτεπαγγέλτως. Ιδίως για τους ανηλίκους 13 -15 ετών επιβάλλονται μονο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα. Ακόμα και οι γονείς των θυτών μπορούν να διωχθούν ποινικά για παραμέληση εποπτείας ανηλικου σύμωνα με το άρθρο 360 του Ποινικού μας Κώδικα ενώ όμοια ποινική ευθύνη υπέχουν δάσκαλοι και καθηγητές οι οποίοι υπόκεινται σε πειθαρχικές συνέπειες για πλημμελή εκτέλεση καθήκοντος κατά το άρθρο 107 του Υπαλληλικού Κώδικα.

Για να φτάσουμε όμως στο σημείο να κάνουμε λόγο για άσκηση ποινικής δίωξης πρέπει να ξεκινήσουμε από την παραδοχή ότι η εκφοβιστική συμπεριφορά υπάρχει σε κάθε σχολείο και να υιοθετήσουμε πολιτικές πρόληψης . Πρέπει να κατορθώσουμε τα παιδιά μας να μην φοβούνται, να έχουν το θάρρος της γνώμης διότι η ανικανότητα του θύματος να αμυνθεί είναι ο βασικότερος παράγοντας θυματοποίησης. Η παρέμβαση είναι χρέος όλων μας.

LIVE WITHOUT BULLYING

More about ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΟΗΛΙΑ

Σπουδάζει στη Νομική Σχολή Αθηνών. Η αγάπη της για τη νομική , το ενδιαφέρον της για τα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα και το γεγονός ότι βρίσκει σημαντικό το να μοιράζονται οι απόψεις την ώθησαν να ασχοληθεί με την αρθρογραφία. Μιλάει Αγγλικά και Γερμανικά . Ασχολείται ερασιτεχνικά με τον αθλητισμό και βασική φράση που την χαρακτηρίζει είναι η "Vincit qui se vincit"

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *