Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΠΕΙΣ ΨΕΜΑΤΑ

October 9, 2019

To 1998 o Bill Clinton, απαντώντας στις φήμες του ερωτικού σκανδάλου του με τη Monica Lewinsky, ολοκλήρωσε μια τηλεοπτική του ομιλία, αναφέροντας ότι “δεν είχα ποτέ σεξουαλικές επαφές με αυτή τη γυναίκα”. Όταν αργότερα όμως αποδείχθηκε ότι πράγματι μεταξύ των 2 υπήρξαν σεξουαλικές σχέσεις, κινήθηκαν νομικές διαδικασίες κατά του τότε προέδρου των Η.Π.Α. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνομιλία μεταξύ ενός Ρεπουμπλικανού βουλευτή του Κογκρέσου, του Bob Inglis, με το δικηγόρο του Clinton, Gregory Craig.

Inglis: Είπε ψέματα στον αμερικάνικο λαό, όταν είπε “δεν έκανα ποτέ σεξ με αυτή τη γυναίκα”;

Craig: Όχι δεν είπε ψέματα, γιατί η ερμηνεία του για το σεξ βασίζεται στον ορισμό του λεξικού.

Inglis: Θέλετε να μας πείτε δηλαδή, ότι δεν έκανε σεξ μαζί της επειδή ήταν στοματικό σεξ και όχι πραγματικό σεξ; Θέλετε να μας πείτε ότι δεν έκανε σεξ με τη Monica Lewinski;

Craig: Οι σεξουαλικές σχέσεις ορίζονται σε κάθε λεξικό με έναν συγκεκριμένο τρόπο και τέτοιου είδους σχέσεις δεν είχε με τη Monica Lewinski. Ήταν λάθος; Ναι. Εξαπάτησε τον αμερικάνικο λαό; Ίσως ναι. Αλλά ψέματα δεν είπε.

Στην παραπάνω “λεκτική στρατηγική” του Bill Clinton και του δικηγόρου του, θα συνόψιζα τον επικοινωνιακό χειρισμό του Σύριζα, στο ζήτημα του σκανδάλου Novartis. Αν έπρεπε να συνοψίσουμε σε μια πρόταση τα επιχειρήματα του Σύριζα για το συγκεκριμένο ζήτημα, θα λέγαμε ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποστηρίζει πώς, “Πρόκειται για ένα παγκόσμιο σκάνδαλο, το όποιο διερευνάται από το FBI, και στο οποίο εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, στους οποίους πήγαν χρήματα με βαλίτσες, όπως προκύπτει από τις καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων.” Και πράγματι η παραπάνω πρόταση είναι απόλυτα αληθής ενώ ταυτόχρονα οδηγεί σε ένα πλήρως διαφορετικό νόημα από την αλήθεια. Ας τα πιάσουμε ένα ένα.

1) Παγκόσμιο Σκάνδαλο Novartis

Πράγματι η εταιρία Novartis ελέγχεται για τις πρακτικές τις σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Κίνα, Νότια Κορέα, Τουρκία, Ιαπωνία, Ινδία, Η.Π.Α. και αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βλέπουν στα δικαστήρια τους να πρωταγωνιστεί το όνομα της συγκεκριμένης φαρμακευτικής εταιρίας, για δωροδοκίες και άλλα αδικήματα. Το ίδιο ισχύει και στη χώρα μας όπου η Novartis, ερευνάται για υποθέσεις δωροδοκίας περίπου 4.000 γιατρών. Εμπλοκή πολιτικών όμως; Πουθενά.

Οπότε ο Σύριζα τι κάνει; Χρησιμοποιώντας την αλήθεια της φράσης “παγκόσμιο σκάνδαλο novartis” δίνει ένα τίτλο που τραβάει το μάτι στην τηλεόραση και δυναμώνει τον ήχο. “Δεν είναι δική μας υπόθεση για πολιτικούς λόγους, εδώ γίνεται χαμός σε όλο τον πλανήτη.” Η παγκόσμια διάσταση δίνει μια αυθεντία στους ισχυρισμούς του Σύριζα και οδηγεί το μέσο πολίτη να πιστέψει, ότι όπως κάτι ερευνάται σε πολύ σοβαρό επίπεδο παγκοσμίως, το ίδιο θα πρέπει να γίνει και στη χώρα μας. Η αιτία της επιλογής, να παραλειφθεί η αναγκαία διευκρίνηση, ότι η παγκόσμια διερεύνηση του σκανδάλου αφορά γιατρούς και όχι πολιτικούς νομίζω είναι προφανής. Δεν είναι τυχαίο ότι η διαρκής ερώτηση βουλευτών της αντιπολίτευσης και δημοσιογράφων που πρόσκεινται σε αυτή είναι η εξής: “Υπάρχει σκάνδαλο;”  Ώστε να πάρουν την προφανή θετική απάντηση και μετά να επιχειρήσουν να προλάβουν την προαναφερθείσα αναγκαία διευκρίνηση λέγοντας “αφού είναι παγκόσμιο σκάνδαλο πρέπει να το διερευνήσουμε και εμείς”. Γιατί το σημαντικότερο που κάνει η αποδοχή της ύπαρξης σκανδάλου, είναι ότι δίνει την εντύπωση ενός ήδη τετελεσμένου εγκλήματος, του οποίου απλώς ψάχνουμε το δράστη, ο οποίος όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια πρέπει να φαίνεται στα μάτια του πολίτη, ότι είναι πολιτικός.

2) Διερεύνηση από το FBI

Πράγματι το FBI έχει αρχίσει μια διεξοδική έρευνα σχετικά με τις πρακτικές της εταιρίας. Και πράγματι υπάρχει έγγραφό του στο οποίο αναφέρονται τα πολιτικά πρόσωπα, για τα οποία γίνεται έρευνα στη χώρα μας. Άρα ο συγκεκριμένος ισχυρισμός είναι αληθής. Εξαπατά όμως; Ναι. Γιατί σε καμία έρευνα του FBI δεν κατονομάζονται πολιτικά πρόσωπα. Η αναφορά πολιτικών προσώπων σε έγγραφό του γίνεται, όταν η κ. Τουλουπάκη, αρμόδια εισαγγελέας, ζήτησε από το FBI, να χρησιμοποιήσει τα στοιχεία του, για να ερευνήσει στην Ελλάδα την εμπλοκή των πολιτικών προσώπων. Το FBΙ τότε απάντησε ότι της δίνει την άδεια να χρησιμοποιήσει στοιχεία του για να διερευνήσει τα συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα. Δηλαδή το FBI δε διερεύνησε ποτέ πολιτικά πρόσωπα της χώρας μας, καθώς δεν έχει και τέτοια αρμοδιότητα. Όπως είχε αναφέρει χαρακτηριστικά και ο Αμερικανός πρέσβης κ. Παιάτ σε συνάντησή του με τον κ. Μητσοτάκη «Η έρευνα του FBI επικεντρώνεται σε εγκλήματα που παραβιάζουν τον αμερικανικό νόμο. Δεν υπάρχει καμία έρευνα του FBI που να αφορά Έλληνες πολιτικούς».

Ο Σύριζα όμως τι έκανε; Χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο έγγραφο αλλά και το γεγονός, ότι το FBI ερευνά το σκάνδαλο όσον αφορά τις Η.Π.Α., για να δώσει ακόμα ένα τίτλο. Προφανώς το όνομα FBI, τραβάει τα βλέμματα, και παρέχει εχέγγυα αμεροληψίας. Σε συνέχεια του παραπάνω σκεπτικού, χρησιμοποιεί το επιχείρημα “μα δε τα βγάλαμε από το μυαλό μας, εδώ το FBI κάνει έρευνα.” Αξίζει να σημειωθεί βέβαια ότι ο Σύριζα εκμεταλλεύεται και την άγνοια των πολιτών για συγκεκριμένους νομικούς όρους, θέλοντας να μεταφράσει την έρευνα ως ενοχή. Ακόμα κι αν ίσχυε δηλαδή η έρευνα, αυτή πρέπει να διακριθεί προφανώς από τις έννοιες της κατηγορίας, της ποινικής δίωξης και της ενοχής.

3) Εμπλέκονται Πολιτικά Πρόσωπα

Πράγματι η εμπλοκή των πολιτικών προσώπων προκύπτει από τις καταθέσεις των προστατευομένων μαρτύρων, με τις οποίες θα ασχοληθούμε στη συνέχεια. Προσέξτε, η εμπλοκή στην υπόθεση όχι η εμπλοκή στο σκάνδαλο. Η εμπλοκή στην υπόθεση είναι ικανή να προκύψει επειδή ένας μάρτυρας σε κατονομάζει. Και είναι ικανή γιατί οδηγεί σε πρωτοσέλιδα, σε ερωτήσεις από δημοσιογράφους αλλά και σε έρευνα της εισαγγελίας. Η εμπλοκή όμως στο σκάνδαλο, δηλαδή η απόδειξη ότι πολιτικό πρόσωπο παρανόμησε, για παράδειγμα επειδή δωροδοκήθηκε, πρέπει να αποδειχθεί.

Οπότε ο Σύριζα τι κάνει; Χρησιμοποιεί τις καταθέσεις των μαρτύρων για να παρουσιάσει μια εμπλοκή στην υπόθεση την οποία αφήνει τον πολίτη να ερμηνεύσει, στο πλαίσιο που αναφέραμε πριν. Πρέπει να μείνει η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα τετελεσμένο έγκλημα, του οποίου απλώς ψάχνουμε το δράστη, ο οποίος είναι πολιτικός. Χαρακτηριστική αποτελεί μια δήλωση του κ. Αρβανίτη, βουλευτή του Σύριζα, ο οποίος σε τηλεοπτική εκπομπή δήλωσε πώς “δεν χρεοκοπήσαμε έτσι, κάποιοι τα πήρανε, κάποιοι τα αρπάξανε”.

4) Χρηματισμός με Χρήματα σε Βαλίτσες

Πράγματι οι προστατευόμενοι μάρτυρες καταθέτουν ότι έτσι άκουσαν, ή πιστεύουν ότι έγινε ο χρηματισμός. Αυτό έγινε κατά τη γνώμη μου για 2 λόγους. Ο πρώτος είναι ότι στο μυαλό του μέσου απλού πολίτη έτσι γίνεται ένας χρηματισμός. Έτσι το έχει δει σε ταινίες, έτσι του είναι πιο εύκολο να το κατανοήσει και να το υπάγει στην πραγματικότητα. Αν υπήρχε χρηματισμός μέσα από σύνθετες τραπεζικές διαδικασίες ο αντίκτυπος των καταγγελιών δε θα ήταν ίδιος, διότι δε θα υπήρχε ο ίδιος βαθμός κατανόησης από τους πολίτες. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η ύπαρξη βαλίτσας μπορεί να οδηγήσει, άσχετους με τα νομικά ανθρώπους, να μη θεωρήσουν την αθώωση ή τη μη κίνηση της ποινικής διώξεως ως απόδειξη για τη μη ύπαρξη ενοχής, με το λογικοφανές επιχείρημα “που να τα βρει ο εισαγγελέας τα λεφτά, σε ποιους τραπεζικούς λογαριασμούς, αφού με βαλίτσα τους τα πήγαν”. Ο συγκεκριμένος τρόπος δωροδοκίας δηλαδή, είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα για τους καταγγελόμενους, αφού ή θα αποδειχθεί ότι χρηματίστηκαν και άρα θα είναι ένοχοι ή θα αν αθωωθούν θα είναι πάλι ένοχοι στα μάτια κάποιων, γιατί “πώς να τα βρούνε τα λεφτά;”

5) Καταθέσεις Προστατευομένων Μαρτύρων

Πράγματι υπήρξαν 3 προστατευόμενοι μάρτυρες, οι οποίοι μέσα από μακροσκελείς και πολυήμερες καταθέσεις, κατονόμασαν συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα, για συγκεκριμένα αδικήματα. Δε θα ασχοληθώ με νομικά ζητήματα για να μη σας κουράσω, μόνο όμως με το προφανές του άρθρου 224 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, το οποίο ορίζει ότι οι μάρτυρες είναι υποχρεωμένοι να κατονομάζουν την πηγή της γνώσεώς τους, αν πρόκειται για γεγονότα που άκουσαν από άλλους, άλλως η κατάθεσή τους δε λαμβάνεται υπόψη. Στις καταθέσεις των προστατευομένων μαρτύρων βλέπουμε να κυριαρχούν τα ρήματα, “άκουσα, εκτιμώ, πιστεύω” χωρίς να κατονομάζεται η οποιαδήποτε πηγή. Άρα νομικά το θέμα είναι εξαιρετικά απλό και θα έπρεπε να είχε λήξει εκεί. Όμως και μόνο η ύπαρξη προστατευομένων μαρτύρων, βοήθησε το Σύριζα με αντίστοιχο τρόπο με εκείνον που αναφέραμε προηγουμένως.

Μέσο ενός τέτοιου, πρωτόγνωρου για το μέσο πολίτη, νομικού όρου βγήκε άλλος ένας τίτλος εντυπωσιασμού. Ο απλός πολίτης προφανώς αγνοεί τι σημαίνει επακριβώς συγκεκριμένος όρος και προφανώς εντυπωσιάζεται από την ύπαρξή του. Βλέπει το θέμα με μεγαλύτερη σοβαρότητα, αντιλαμβάνεται ότι η υπόθεση είναι άκρως σημαντική, όταν τα πρόσωπα που καταθέτουν γι αυτήν πρέπει να προστατευθούν.

Με βάση τα 5 παραπάνω λοιπόν συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για ένα τέλειο και ταυτόχρονα σαθρό επιχείρημα. Ένα επιχείρημα, που όπως αναφέραμε στην αρχή του άρθρου είναι ικανό να εντυπωσιάσει, να κατευθύνει σκέψεις, να ενοχοποιήσει, αλλά όσο αναλύεται και επεξηγείται χάνει έδαφος μέχρι να φτάσει στη σαθρότητα. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο επιχείρημα συζητείται εδώ και 2 χρόνια και έχει τόσο μεγάλη πολιτική επιρροή κατά τη γνώμη μου οφείλεται σε 2 βασικούς παράγοντες:

α) Η Αναζήτηση της Αλήθειας είναι Βαρετή

Νομίζω είναι προφανές, ότι είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα μια τηλεοπτική κόντρα για παράδειγμα του κ. Γεωργιάδη με τον κ. Πετρόπουλο (δημοσιογράφο της Αυγής) για το ζήτημα της Novartis παρά η ουσιαστική αναζήτηση της αλήθειας. Που να κάθεσαι να ψάχνεις τώρα, τι λέει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, ή τι ακριβώς αποτελεί το έγγραφο του FBI στο οποίο κατονομάζονται πολιτικά πρόσωπα. Ακούς τι λέει η τηλεόραση, διαβάζεις και καμιά εφημερίδα και σχηματίζεις μια άποψη με όσα έτυχε να μάθεις. Και έτσι επηρεάζεσαι προς διάφορες κατευθύνσεις από ανθρώπους που δε βαρέθηκαν να αναζητήσουν την αλήθεια και να τη χρησιμοποιήσουν κατά το συμφέρον τους. Γιατί όμως επηρεάζεσαι τόσο εύκολα; Γιάτι –>

β) Ο Πολίτης θέλει να δει Πολιτικούς στη Φυλακή

Ειδικά στα χρόνια του μνημονίου δημιουργήθηκε ένα απίστευτο μίσος, δικαιολογημένο σε κάποιο βαθμό, για τους πολιτικούς της χώρας. Ο πολίτης με το δίκιο του σε αρκετές περιπτώσεις, αισθάνεται ότι καταστράφηκε εξαιτίας χειρισμών συγκεκριμένων ανθρώπων και ποτέ δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη. Η γενικότητα όμως αυτής της λογικότατης απαίτησης, δεν είναι ικανή να δικαιολογεί μια a priori ενοχοποίηση πολιτικών προσώπων κάθε φορά που καταγγέλλεται το οτιδήποτε και με οποιοδήποτε τρόπο. Κατά τη γνώμη μου, στη συγκεκριμένη περίπτωση στο μυαλό αρκετών πολιτών επικρατεί αυτό που εγώ ονομάζω “αντίθετο συλλογισμό”. Δεν προχωρούν μέσα από στοιχεία και πραγματικά περιστατικά στο συμπέρασμα της ενοχής. Εκκινούν από την παραδοχή ότι υπάρχει ένοχος και μετά επιδιώκουν αυτή την παραδοχή να τη στηρίξουν με στοιχεία. Γιατί δε τους αφορά αν όντως αποδεικνύεται νομικά η ενοχή. Θέλουν να δουν πολιτικούς πίσω από τα κάγκελα. Γιατί κάποιος πρέπει να πληρώσει.

Για την υπόθεση Novartis, με τον τρόπο που ισχύει στην Ελλάδα στο πολιτικό σκέλος έχουμε δρόμο ακόμα. Ξεκινάει η εξεταστική για τον κ. Παπαγγελόπουλο, ίσως παραπεμφθεί μεταγενέστερα και ο κ. Τσίπρας, με λίγα λόγια έχουμε αρκετά ακόμα επεισόδια. Οπότε καθίστε αναπαυτικά και απολαύστε το κακοφτιαγμένο και αντιαισθητικό ελληνικό House of Cards. Ίσως αν την πολιτική πραγματικότητα προσποιητά την εκλάβουμε ως ακόμα μια σειρά του Netflix, να καταφέρουμε να ξεχάσουμε λίγο τη σοβαρότητα της κατάντιας της.

More about ΛΑΜΠΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ο coach της eponymous team και εμπνευστής του “επώνυμου” εγχειρήματος. Φοιτητής νομικής, με τρέλα για τον (ερυθρόλευκο) αθλητισμό και το ποδόσφαιρο. Λατρεύει τα argument fights (τα αγγλικά τον μάραναν) και αποτελεί ότι πιο geek μπορεί να συναντήσει κανείς σχετικά με το σύγχρονο κινηματογράφο χωρίς να έχει δει το Godfather. Σκέψου το πριν κάνεις πολιτική συζήτηση μαζί του, λογικά θα έχεις πονοκέφαλο στο τρίλεπτο.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *